Türkiye Gümrük Bölgesi (TGB) nedir?

Gümrük Kanunu’nun 2. maddesine göre Türkiye Gümrük Bölgesi, Türkiye Cumhuriyeti topraklarını kapsar; karasuları, iç sular ve hava sahası da bu bölgeye dahildir. Serbest bölgeler ise ithalat vergileri, ticaret politikası önlemleri ve gümrük rejimleri bakımından Türkiye Gümrük Bölgesi dışında sayılır. Gümrük antrepoları Gümrük Bölgesi içindedir; antrepoya konulan eşya henüz serbest dolaşıma girmemiş olduğundan ithalat vergileri ödenmeden gümrük gözetimi altında bekletilir.

İthalat gümrük hukukunda nasıl tanımlanır?

Genel tanımıyla ithalat, bir eşyanın yurtdışından yurtiçine girişini ifade eder. Ancak gümrük hukukunda ithalat, Gümrük Bölgesi dışından gelen eşyanın serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulmasıyla gerçekleşir; bölgeye giren her eşya ithal edilmiş sayılmaz, transit, antrepo veya dahilde işleme gibi rejimlerde eşya serbest dolaşıma girmeden kalabilir. Yani bir malın ülkemiz serbest bölgelerine getirilmesi “ithalat” sayılmaz, çünkü eşya henüz millileşmemiştir.

Serbest bölgeye mal getirmek ithalat sayılır mı?

Hayır. Serbest bölgeler, Türkiye siyasi sınırları içinde yer alsa da gümrük statüsü bakımından Türkiye Gümrük Bölgesi dışında kabul edilir. Bu nedenle bir eşyanın serbest bölgeye getirilmesi ithalat işlemi olarak değerlendirilmez. Ancak eşya serbest bölgeden Türkiye Gümrük Bölgesi içine sokulursa, gerekli rejim ve işlemler uygulanarak millileştirilmiş olur.

Serbest bölgeye eşya göndermek ihracat sayılır mı?

Evet. Türkiye Gümrük Bölgesi içinde bulunan bir malın serbest bölgeye çıkarılması ihracat olarak kabul edilir. Çünkü eşya TGB’den dışarı çıkmış sayılır. Bu durum, malın yurtdışına ihraç edilmesiyle aynı hukuki sonucu doğurur.

Sonuç olarak ithalat ve ihracat nasıl tanımlanır?

• Bir eşya Türkiye Gümrük Bölgesi’ne girdiğinde ithalat,
  
  

Bir eşya Türkiye Gümrük Bölgesi’nden çıktığında ise ihracat işlemi gerçekleşmiş olur.