7258 sayılı Kanun ek madde 1, bahis ikramiyesi davası için tertip tarihinden itibaren bir yıllık düşme süresini ve kupon saklama süresini düzenler.
Ek Madde 1– (11/1/1983 - 2777/1 md. ile gelen numarasız ek madde hükmü olup teselsül için numaralandırılmıştır. Değişik: 22/2/2007 – 5583/5 md.)
Futbol ve diğer spor müsabakaları üzerinde sabit ihtimalli ve müşterek bahisler ile şans oyunları tertip ve uygulamasından doğacak ikramiyeye ilişkin dava hakkı, sabit ihtimalli ve müşterek bahisler ile şans oyunlarının tertip edildiği tarihten itibaren bir yıl geçmekle düşer.
Biletlerin kurumda kalan kuponları tertip tarihinden itibaren onsekiz ay geçtikten sonra muhafaza edilmez. Ancak açılmış bulunan davalarla ilgili kuponlar bu davalar sonuçlanıncaya kadar saklanır.
7258 sayılı Kanun'un ek 1. maddesi, 2777 sayılı Kanun ile numarasız ek madde olarak eklenmiş, 5583 sayılı Kanun ile 2007 yılında bugünkü şeklini almıştır. Madde iki konuyu düzenler:
Kanun metni "dava hakkı (...) düşer" ifadesini kullandığından, süre başlangıcı olarak oyuncunun ikramiyeyi öğrendiği tarih değil, oyunun tertip tarihi esas alınır. Uyuşmazlık Mahkemesi kararında aktarılan uygulama yönetmeliği hükmü de tertip tarihinden itibaren bir yıl içinde ibraz edilmeyen biletlerin ikramiyelerinin zamanaşımına uğrayacağını ve Teşkilata gelir kaydedileceğini öngörmektedir. Bu nedenle ikramiyesi ödenmeyen oyuncunun, tertip tarihinden itibaren bir yıl içinde dava açması veya kanunun aradığı şekilde hakkını ileri sürmesi önem taşır.
Uygulamadaki uyuşmazlıklar: Yargıtay önüne gelen ikramiye davaları ağırlıklı olarak, şike şüphesi bulunan maçlar nedeniyle Spor Toto Teşkilatının ikramiye ödemesini reddetmesinden kaynaklanmıştır. Yargıtay, bu davalarda şike iddiasına ilişkin ceza davasının bekletici mesele yapılıp yapılmayacağının değerlendirilmesini istemiş; daha sonraki kararlarda ise Profesyonel Futbol Disiplin Kurulu ve Tahkim Kurulu kararlarındaki maddi vakıa tespitlerine ağırlık verilmiştir. Ek 1. madde ikramiye alacağına ilişkin bu davaların açılacağı süreyi belirlediğinden, uyuşmazlıklarda öncelikle sürenin geçip geçmediği denetlenmelidir. Bayilerin ikramiye ödeme yükümlülüklerine aykırı davranışları ise 2. madde çerçevesindeki bayilik ilişkisi içinde idari yaptırımlara konu olabilmektedir.
Bahis kuponuna konu maçlarda sonucu etkilemeye yönelik girişimlerin Profesyonel Futbol Disiplin Kurulu ve kesin nitelikteki Tahkim Kurulu kararlarıyla tespit edilmesi hâlinde, bu maddi vakıa tespitleri nedeniyle Spor Toto Teşkilatından ikramiye talep edilemeyeceği kabul edilmiştir.
“Tahkim Kurulu kararlarının kesin olup bu kararlara karşı hiçbir yargı merciine başvurulamayacağı anlaşıldığından, Profesyonel Futbol Disiplin Kurulu ve Tahkim Kurulu kararlarındaki maddi vakıaya ilişkin tespitler nedeniyle davanın reddinin gerektiği gerekçesiyle, onama ilamının kaldırılmasına, temyiz edilen hükmün bozulmasına karar verilmiştir.”
Aynı ikramiye uyuşmazlığına ilişkin kararda, kuponlardaki üç maç için olağan dışı yüksek tutarlarda ve yalnızca birkaç bayiden bahis oynandığı, maçların bahse kapatıldığı ve disiplin kurullarınca şike tespit edildiği değerlendirilmiştir. Kesinleşen Tahkim Kurulu tespitleri ikramiye isteminin reddine dayanak yapılmıştır.
“Profesyonel Futbol Disiplin Kurulu ve Tahkim Kurulu kararlarındaki maddi vakıaya ilişkin tespitler nedeniyle, davanın reddi gerekmektedir.”
Şike iddiası nedeniyle ödenmeyen iddaa ikramiyesine ilişkin davada, maçlarla ilgili derdest ceza davası dosyası getirtilmeli, uzman bilirkişi raporu alınmalı ve ceza davasının bekletici mesele yapılıp yapılmayacağı değerlendirilmelidir. Eksik inceleme ile davanın reddi bozma nedenidir.
“Mahkemece, söz konusu ceza dosyası getirtilerek, konusunda uzman bir bilirkişiden rapor alınması ve bilirkişi raporu doğrultusunda ceza dosyasının bekletici mesele yapılıp yapılmayacağı değerlendirilerek hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken”
Maç sonuçlarını doğru tahmin ettiğini ileri sürerek ikramiye isteyen davacı hakkında aynı maçlar nedeniyle şike ve nitelikli dolandırıcılık iddiasıyla ceza davası açılmışsa, şike eyleminin sabit olup olmadığı araştırılmalıdır. Ceza davasının sonucu bekletici mesele yapılmadan ikramiye isteminin kabulü bozma nedenidir.
“O halde mahkemece, BK.nun 53. maddesi uyarınca, davacı hakkında devam eden bu ceza davası sonucunun HMK.nın 165. maddesi de gözetilerek bekletici mesele yapılarak hasıl olacak sonuca uygun karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.”
Kararda aktarılan uygulama yönetmeliği hükmüne göre ikramiyeler bir yıllık süreye tabidir; tertip tarihinden itibaren bir yıl içinde ibraz edilmeyen biletlerin ikramiyesi ödenmez ve açılmış davalarla ilgili biletler dava sonuçlanıncaya kadar saklanır. İkramiyeli bilet aslı ibraz edilmeden ödeme yapan bayinin ruhsatının iptaline ilişkin uyuşmazlığın idari yargıda görülmesi gerektiğine karar verilmiştir.
“İkramiyeler bir yıllık zamanaşımı süresine tabi olup, tertip tarihinden itibaren bir yıl içerisinde ibraz edilmeyen biletlerin ikramiyeleri zamanaşımına uğrar ve bu biletlere ikramiye ödemesi yapılmaz. Zamanaşımına uğrayan ikramiyeler Teşkilata gelir kaydedilir.”
Şike iddiasıyla ödenmeyen iddaa ikramiyesine ilişkin davada uyuşmazlık, kuponların oynandığı tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre çözülmelidir. Kupon tarihinden sonra yürürlüğe giren ve makul şüphe hâlinde ikramiyenin ertelenmesine veya iptaline imkân veren oyun planı hükmünün uygulanması geriye yürümezlik ilkesine aykırıdır.
“oyun kuponlarının 24.12.2008 tarihli olup, mahkemece gerekçeye dayanak yapılan Sabit İhtimalli Bahis Oyunları (İddaa) Oyun Planı'nın 05.03.2009 tarihinde yürürlüğe girdiği, bu haliyle eylemin vuku bulduğu tarihte yürürlükte olmayan düzenleme ile sonuca gidildiği, bunun ise geriye yürümezlik ilkesine aykırılık oluşturduğu, kararın açıklanan bu nedenle isabetsiz olduğu anlaşılmaktadır.”
Oynanan iddaa kuponuna dayanılarak Spor Toto Teşkilatından ikramiye istenmesi, taraflar arasında mal veya hizmet satışı bulunmadığından tüketici işlemi sayılmaz. Bu nedenle davaya tüketici mahkemesi sıfatıyla bakılması görev kuralına aykırıdır.
“Somut uyuşmazlıkta; mal ya da hizmet satışı bulunmadığı gibi taraflar arasındaki ilişkinin 4077 sayılı yasa kapsamında kalmadığı anlaşılmaktadır.”
İlkeler karar metinlerinden derlenmiştir; uygulamada kararın tam metni esas alınmalıdır. Künyeler De Jure ve Yargı PRO içtihat veri tabanlarından doğrulanmıştır.