- AdresHukukçular Towers, Mustafa Kemal Paşa Caddesi, Cevizli, Seyitgazi Sokağı No: 66/A D: 15, 34865 Kartal/İstanbul
- E-Posta Adresi[email protected]
Hazırlayan: Av. Coşkun Genç, İstanbul Barosu · Güncelleme: 15.10.2026
ÖZET · 3 fıkra · ~2 dk okuma
TCK 204, resmi belgeyi sahte düzenleme, aldatacak şekilde değiştirme veya kullanmayı ve kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliğini düzenler.
Resmî Metin
Resmi belgede sahtecilik
Madde 204– (1) Bir resmi belgeyi sahte olarak düzenleyen, gerçek bir resmi belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren veya sahte resmi belgeyi kullanan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(2) Görevi gereği düzenlemeye yetkili olduğu resmi bir belgeyi sahte olarak düzenleyen, gerçek bir belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren, gerçeğe aykırı olarak belge düzenleyen veya sahte resmi belgeyi kullanan kamu görevlisi üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(3) Resmi belgenin, kanun hükmü gereği sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli olan belge niteliğinde olması halinde, verilecek ceza yarısı oranında artırılır.
Açıklama
Türk Ceza Kanunu'nun 204. maddesi, kamu güvenine karşı suçlar arasında yer alan resmi belgede sahteciliği düzenler. Ceza Genel Kurulu'na göre sahtecilik suçlarının hukuki konusu kamu güvenidir. Belirli bir kişinin zarar görmesi hâlinde bile suçun mağduru kamudur, zarar gören kişi ise suçtan zarar gören konumundadır.
Madde üç fıkradan oluşur:
- Birinci fıkra: Herkes tarafından işlenebilen seçimlik hareketli bir suçtur. Resmi belgeyi sahte olarak düzenlemek, gerçek bir resmi belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştirmek veya sahte resmi belgeyi kullanmak bu kapsamdadır.
- İkinci fıkra: Kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği ayrı ve daha ağır bir suç olarak düzenlenmiştir. Bu fıkranın uygulanabilmesi için belgenin, kamu görevlisinin görevi gereği düzenlemeye yetkili olduğu bir belge olması gerekir. Ayrıca bu fıkra, gerçeğe aykırı belge düzenlemeyi, yani içerik (fikri) sahteciliğini de kapsar.
- Üçüncü fıkra: Belgenin kanun gereği sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli olan belgelerden olması hâlinde cezanın artırılmasını öngörür. Noterlikçe düzenlenen belgeler bu kapsamda tartışılmaktadır.
Uygulamada belirleyici ölçüt aldatma yeteneği (iğfal kabiliyeti)dir. Yargıtay'a göre sahteliği ilk bakışta anlaşılabilen belgeler suçun konusunu oluşturmaz. Aldatma yeteneğinin varlığını hâkim, belgenin aslını bizzat inceleyerek tespit etmelidir. Belgenin aslının ele geçirilemediği durumlarda aldatma niteliği tespit edilemeyeceğinden suçun unsurlarının oluşmadığı kabul edilmektedir. Onaysız fotokopiler de hukuki sonuç doğurmaya elverişli olmadığından bu suçun konusu sayılmamaktadır.
Öte yandan, ortada bir belge bulunmaksızın yalnızca bilişim sistemindeki verinin değiştirilmesi, Yargıtay kararlarında sahtecilik değil 244. madde kapsamında değerlendirilmiştir. Sahte belgenin dolandırıcılık gibi başka bir suçun işlenmesinde kullanılması hâlinde 212. madde uyarınca her iki suçtan ayrı ayrı ceza verilir.
Gerekçe
Söz konusu suçu oluşturan hareketler, birinci fıkrada tanımlanan suçu oluşturan seçimlik hareketlerden ibarettir. Ancak, bu bağlamda özellikle belirtilmelidir ki, kamu görevlisinin gerçeğe aykırı olarak bir olayı kendi huzurunda gerçekleşmiş gibi, bir beyanı kendi huzurunda yapılmış gibi göstererek belge düzenlemesi hâlinde, bu fıkra hükmünde tanımlanan suç oluşur.
Kaynak: 5237 sayılı TCK 204. madde gerekçesinden ikinci fıkraya ilişkin kısmi alıntı; Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2016/500, K. 2021/243, T. 02.06.2021 kararında madde gerekçesi olarak aynen aktarıldığı şekliyle (De Jure). Gerekçenin tam metni TBMM belgesinden doğrulanamadı.
İlgili Yargı Kararları – TCK m.204 uygulaması
İçtihat özetiYetki veren gelmeden başkasına imza attırılan vekaletname, noterlik çalışanı yönünden 204/2-3 kapsamındadır.
Yargıtay 11. Ceza Dairesi
E. 2021/4854, K. 2025/1298, T. 03.02.2025
Noterlik başkatibinin, yetki veren kişi noterliğe gelmeden başka birine imza attırılarak düzenlenen vekaletnamedeki işlemi, kamu görevlisinin sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli resmi belgede sahteciliği kapsamında (204/2-3) değerlendirilmelidir.
Karardan alıntı
“sanığın eyleminin 5237 sayılı TCK'nın 204/2-3. maddelerinde tanımlanan kamu görevlisinin Kanun hükmü gereği sahteciliği sabit oluncaya kadar geçerli resmi belgede sahteciliği suçunu oluşturduğu gözetilmeden mahkumiyeti yerine, yasal ve yeterli olmayan gerekçe ile sanık hakkında beraat hükmü verilmesi”
İçtihat özetiSahte nüfus cüzdanının aslı ele geçirilemezse aldatma kabiliyeti belirlenemez ve suç oluşmaz.
Yargıtay 11. Ceza Dairesi
E. 2021/32091, K. 2023/10203, T. 13.12.2023
Sahteciliğin aldatma kabiliyeti taşıması hâlinde suç oluşur. Ancak sahte nüfus cüzdanının aslı ele geçirilemediğinde aldatma niteliği tespit edilemeyeceğinden resmi belgede sahtecilik suçunun unsurları oluşmaz.
Karardan alıntı
“sahte nüfus cüzdanının aslının ele geçirilemediği anlaşılmakla, aslı bulunmayan belgenin aldatma niteliği tespit edilemeyeceğinden 5237 sayılı Kanun'un 204 üncü maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen resmi belgede sahtecilik suçunun yasal unsurlarının somut olayda oluşmadığı”
İçtihat özetiKamu görevlisinin sahteciliği ayrı ve ağır suçtur; sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli belgede ceza artar.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu
E. 2021/83, K. 2022/832, T. 22.12.2022
204. maddenin ikinci fıkrası kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliğini ayrı ve daha ağır bir suç olarak tanımlar. Üçüncü fıkra ise belgenin sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli belge olması hâlinde cezayı artırır.
Karardan alıntı
“Maddenin ikinci fıkrasında, resmî belgede sahtecilik suçunun kamu görevlisi tarafından işlenmesi ayrı bir suç olarak tanımlanarak daha ağır bir yaptırıma bağlanmış”
İçtihat özetiResmi belgeye eksik bilgi yazılması 204/2'deki seçimlik hareketler arasında değildir.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu
E. 2016/500, K. 2021/243, T. 02.06.2021
204/2'de kamu görevlisinin sahte belge düzenlemesi, gerçek belgeyi değiştirmesi, gerçeğe aykırı belge düzenlemesi ve sahte belgeyi kullanması yaptırıma bağlanmıştır. Resmi belgeye eksik bilgi yazma hâli ise bu seçimlik hareketler arasında sayılmamıştır.
Karardan alıntı
“Madde içeriğinde, kamu görevlisinin resmi bir belgeyi sahte olarak düzenlemesi, gerçek bir belgenin başkalarını aldatacak şekilde değiştirmesi, gerçeğe aykırı olarak belge düzenlemesi, sahte belgeyi kullanması halleri yaptırıma bağlanmıştır. Bu düzenlemede de resmi belgeye eksik bilgi yazma halinden bahsedilmemektedir.”
İçtihat özetiGörev ve yetki dışında belge düzenleyen kamu görevlisi 204/1'e göre sorumlu olur.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu
E. 2016/608, K. 2020/167, T. 10.03.2020
204/2'nin uygulanabilmesi için belgenin kamu görevlisinin görev ve yetki alanıyla ilgili olması gerekir. Yetki dışında düzenlenen belge bakımından görevli, sivil kişi gibi birinci fıkraya göre sorumlu olur.
Karardan alıntı
“Şu hâlde görevlinin yetkisi dışında, başka deyişle yetkisini aşarak düzenlediği belge, görevlinin resmi belgede sahtecilik suçunun maddi konusu olarak kabul edilemez.”
İçtihat özetiOnaysız fotokopi belgeler aldatıcılık taşımadığından sahtecilik suçunun konusu olamaz.
Yargıtay 11. Ceza Dairesi
E. 2021/4848, K. 2022/5697, T. 05.04.2022
Onaysız fotokopi niteliğindeki, suret belge özelliği taşımayan belgeler hukuki sonuç doğurmaya elverişli olmadığından ve aldatıcılık niteliği bulunmadığından sahtecilik suçunun konusu olamaz.
Karardan alıntı
“onaysız fotokopi niteliğinde olup suret belge özelliği taşımayan belgenin hukuki sonuç doğurmaya elverişli nitelikte olmadığı ve aldatıcılık niteliği bulunmadığı”
İçtihat özetiAldatma yeteneğinin takdiri için suç konusu belgenin aslı duruşmada incelenmelidir.
Yargıtay 15. Ceza Dairesi
E. 2019/13265, K. 2020/12970, T. 24.12.2020
Sahtecilik suçu için belgenin iğfal kabiliyeti bulunmalıdır. Aldatma yeteneğinin takdiri hâkime ait olduğundan suç konusu belgenin aslı duruşmada incelenip özellikleri tutanağa geçirilmelidir.
Karardan alıntı
“Belgede sahtecilik suçunun oluşabilmesi için sahte olduğu iddia edilen belgelerin iğfal kabiliyetinin bulunması gerektiği, eğer iğfal kabiliyetleri yoksa resmi belgede sahtecilik suçunun yasal unsurlarının oluşmayacağı”
İçtihat özetiGerçekten muayene edilen kişiler için düzenlenen evrak içerik olarak gerçeğe aykırı değildir; sahtecilik oluşmaz.
Yargıtay 11. Ceza Dairesi
E. 2016/4265, K. 2018/6998, T. 18.09.2018
Gerekmediği hâlde muayeneye gelen kişileri gerçekten muayene ederek evrak düzenleyen hekimlerin eylemi içerik bakımından gerçeğe aykırı olmadığından resmi belgede sahtecilik değildir; görevi kötüye kullanma yönünden tartışılmalıdır.
Karardan alıntı
“somut olayda gerekmediği halde muayeneye gelen kişileri gerçekten muayene ederek evrak düzenleyen sanıkların eyleminin resmi belgede sahtecilik suçunu oluşturmadığı, ancak sanıkların eyleminin görevi kötüye kullanma suçunu oluşturup oluşturmayacağının tartışılması gerektiği”
İçtihat özetiBilişim sistemindeki kayıtta yapılan değişiklik belge olmadığından resmi belgede sahtecilik oluşturmaz.
Yargıtay 21. Ceza Dairesi
E. 2015/5654, K. 2016/2783, T. 24.03.2016
Bilişim sistemindeki kişisel bilgi modülünde gerçeğe aykırı unvan değişikliği yapılması, ortada bir belge bulunmadığından resmi belgede sahtecilik değildir; koşulları varsa 244. maddedeki suç tartışılmalıdır.
Karardan alıntı
“ortada belgede sahtecilik suçlarına konu olabilecek bir belgenin bulunmaması nedeniyle, resmi belgede sahtecilik suçunu oluşturmayacağı ancak sübutunun ve unsurlarının varlığı halinde TCK'nın 244. maddesinde düzenlenen “sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme” suçunu oluşturabileceği”
İçtihat özetiİlk bakışta fark edilen plaka değişikliğinde aldatma yeteneği bulunmadığından beraat gerekir.
Yargıtay 11. Ceza Dairesi
E. 2012/10402, K. 2013/16966, T. 15.11.2013Bozma
Plaka üzerinde yapılan değişikliğin hareket hâlinde veya sabit hâlde açıkça anlaşılabildiği durumda sahtelik ilk bakışta fark edildiğinden aldatma yeteneği yoktur; sanığın beraati gerekir.
Karardan alıntı
“mevcut haliyle başkalarını aldatacak mahiyette bulunmayıp sahteliğin ilk bakışta kolayca anlaşılabilecek nitelikte olduğu ve aldatma yeteneği bulunmadığından, sanığın beraatine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi”
İçtihat özetiResmi belgede sahtecilikte mağdur kamudur; sahte belge ele geçirilip aldatma yeteneği değerlendirilmeden suç kabul edilemez.
Yargıtay 15. Ceza Dairesi
E. 2018/8279, K. 2021/7127, T. 16.06.2021
Resmi belgede sahteciliğin hukuki konusu kamu güvenidir; belirli kişiler zarar görse bile suçun mağduru kamu olup bu kişiler suçtan zarar görendir. Bu nedenle tek suç işleme kararıyla farklı zamanlarda veya birden fazla kişiye karşı işlenen sahtecilikte zincirleme suç hükümleri uygulanır. Suçun oluşması için kullanılan sahte resmi belgenin ele geçirilmesi ve iğfal kabiliyetinin değerlendirilmesi gerekir.
Karardan alıntı
“ayrıca resmi belgede sahtecilik suçunun yasal unsurlarının oluşması için kullanılan resmi belge niteliğindeki sahte belgenin ele geçirilmesi ve iğfal kabiliyeti olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiği”
İçtihat özetiBankaya ibraz edilen sahte nüfus cüzdanının aslı ele geçirilemezse resmi belgede sahtecilikten beraat gerekir.
Yargıtay 15. Ceza Dairesi
E. 2017/18161, K. 2020/7530, T. 08.07.2020
Sahtecilik suçunun oluşması için yapılan sahteciliğin aldatma kabiliyeti taşıması zorunludur ve bu kabiliyet belge aslı üzerinde hâkim tarafından yapılacak incelemeyle belirlenir. Banka başvurusunda kullanılan sahte nüfus cüzdanının aslı ele geçirilemediğinde iğfal kabiliyeti tespit edilemeyeceğinden sanığın beraatine karar verilmelidir.
Karardan alıntı
“Sahtecilik suçunun oluşabilmesi için, yapılan sahtecilikte aldatma kabiliyetinin bulunması zorunludur. Aldatma kabiliyetinin bulunup bulunmadığı da belge aslı üzerinde hakim tarafından yapılacak bir incelemeyle belirlenecektir.”
İçtihat özetiBelge aslı veya onaylı örneği getirtilip iğfal kabiliyeti incelenmeden sahtecilikten mahkûmiyet kurulamaz.
Yargıtay 5. Ceza Dairesi
E. 2022/10873, K. 2026/2300, T. 18.02.2026Bozma
Sahtecilik suçlarında belgenin aldatma yeteneğinin belirlenmesi hâkime aittir. Bu nedenle suç konusu belgenin aslı veya onaylı örneği denetime olanak verecek şekilde dosyaya getirtilmeli, duruşmada incelenip özellikleri tutanağa yazılmalı, gerekirse bilirkişi raporu alınmalıdır; bu inceleme yapılmadan kurulan mahkûmiyet hükmü eksik incelemeye dayanır.
Karardan alıntı
“Sahtecilik suçlarında suça konu belgelerin aldatma yeteneğinin bulunup bulunmadığının belirlenmesinin hakime ait olduğu gözetilerek, suça konu belge aslı veya onaylı örneğinin denetime olanak verecek şekilde dosya arasına getirtilmesi, duruşmada incelenip özelliklerinin duruşma tutanağına yazılması ile iğfal kabiliyetinin bulunup bulunmadığının belirlenmesi, gerekirse bu hususta bilirkişi raporu alınarak sonucuna göre sanıkların hukuki durumunun takdir ve tayini gerektiği”
İçtihat özetiBozma sonrası sahte ilamı bizzat inceleyip iğfal kabiliyetini gerekçelendiren mahkemenin kararı direnme değil yeni hükümdür.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu
E. 2018/471, K. 2019/487, T. 20.06.2019
Belgenin iğfal kabiliyetinin karar yerinde tartışılmaması nedeniyle bozulan hükümden sonra yerel mahkeme, suç konusu ilamı getirtip incelemiş ve karar formatına uygun olduğunu, sahteliğine dair görünür bulgu bulunmadığını tespit etmiştir. Bu tespitlerin gerekçeye aktarılmasıyla bozmaya konu eksiklik giderilmiş olup kurulan hüküm, Özel Daire denetiminden geçmemiş yeni ve değişik gerekçeye dayalı yeni bir hükümdür.
Karardan alıntı
“ilamın tüm mahkemelerde kullanılan karar formatına uygun olduğu, sahteliğine dair görünürde hiçbir bulgu bulunmadığı ve bu hâliyle sahteliğin iğfal kabiliyetini haiz olduğunun tespit edilip anılan inceleme sonucundaki tespitler gerekçeli karara aktarıldığı, böylece bozma kararına konu eksikliklerin giderilerek önceki hükümde yer almayan ve Özel Daire denetiminden geçmeyen yeni ve değişik gerekçe ile hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.”
İlkeler karar metinlerinden derlenmiştir; uygulamada kararın tam metni esas alınmalıdır. Künyeler De Jure ve Yargı PRO içtihat veri tabanlarından doğrulanmıştır.
Sıkça Sorulan Sorular
Sahteliği kolayca anlaşılan bir belge için resmi belgede sahtecilik suçu oluşur mu?
Yargıtay'a göre belgenin aldatma yeteneği (iğfal kabiliyeti) bulunmalıdır. Sahteliği ilk bakışta anlaşılan belgeler bakımından suçun unsurları oluşmaz; bu tespit belgenin aslı incelenerek hâkim tarafından yapılır.
Fotokopi belge üzerinde sahtecilik yapılırsa ne olur?
Yargıtay kararlarında onaysız fotokopi niteliğindeki, suret belge özelliği taşımayan belgelerin hukuki sonuç doğurmaya elverişli olmadığı ve aldatıcılık niteliği bulunmadığı kabul edilmektedir. Belgenin aslı ele geçirilemezse aldatma niteliği tespit edilemediğinden suçun unsurları oluşmamış sayılabilir.
Kamu görevlisinin sahteciliği neden daha ağır cezalandırılır?
İkinci fıkra, görevi gereği düzenlemeye yetkili olduğu resmi belgede sahtecilik yapan kamu görevlisini ayrı bir suç olarak daha ağır yaptırıma bağlar. Bu fıkra ayrıca gerçeğe aykırı belge düzenlemeyi (içerik sahteciliğini) de kapsar; belge görevlinin yetki alanı dışındaysa birinci fıkra uygulanır.