TCK 207, özel belgeyi sahte düzenleyip veya aldatacak şekilde değiştirip kullanmayı ve sahte özel belgeyi bilerek kullanmayı suç olarak düzenler.
Özel belgede sahtecilik
Madde 207– (1) Bir özel belgeyi sahte olarak düzenleyen veya gerçek bir özel belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren ve kullanan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(2) Bir sahte özel belgeyi bu özelliğini bilerek kullanan kişi de yukarıdaki fıkra hükmüne göre cezalandırılır.
Türk Ceza Kanunu'nun 207. maddesi, kamu güvenine karşı suçlar arasında yer alan özel belgede sahteciliği düzenler. Resmi belge niteliği taşımayan; ancak hukuki sonuç doğurmaya elverişli, kişiler arası ilişkilerde kullanılan belgeler (adi senetler, sözleşmeler, ibraname ve benzeri yazılar) bu suçun konusunu oluşturur.
Suçun yapısı resmi belgede sahtecilikten önemli noktalarda ayrılır:
Uygulamada en çok karşılaşılan sorun, belgenin resmi mi yoksa özel belge mi olduğudur. Yargıtay, kambiyo senetlerinde yapılan sahteciliğin resmi belgede sahtecilik sayılabilmesi için senedin Türk Ticaret Kanunu'nda öngörülen bütün zorunlu unsurları taşıması gerektiğini kabul etmektedir. Tanzim tarihi veya lehtar gibi zorunlu unsurları eksik bono ya da çek özel belge niteliğindedir ve sahtecilik 207. madde kapsamında değerlendirilir. Bu nedenle mahkemelerin suç konusu senedin aslını inceleyerek zorunlu unsurları taşıyıp taşımadığını belirlemesi gerekir.
Sahte özel belgenin dolandırıcılık gibi başka bir suçun işlenmesinde kullanılması hâlinde 212. madde gereğince hem sahtecilikten hem de ilgili suçtan ayrı ayrı ceza verilir. Açığa atılmış imzanın kötüye kullanılması ise 209. maddede ayrıca düzenlenmiştir.
212. madde özel bir gerçek içtima kuralı getirmiştir. Sahte resmi veya özel belge dolandırıcılık gibi başka bir suçun işlenmesinde kullanılırsa fail hem sahtecilikten hem de ilgili suçtan ayrı ayrı cezalandırılır.
“resmi veya özel belgede sahtecilik suçu ile birlikte 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda düzenlenen dolandırıcılık, ihaleye fesat karıştırma, zimmet, rüşvet, sisteme veri yerleştirme v.s. başka suçların işlenmesi halinde kişi sahtecilik ve ilgili suçtan ayrı ayrı cezalandırılacaktır.”
Özel belgede sahtecilik için belgenin sahte düzenlenmesi veya değiştirilmesi ile kullanılması gerekir. İmza içermeyen belgeler ve gerçeğe aykırı içerik bu suçu oluşturmaz; çünkü maddede içerik (fikri) sahteciliğine yer verilmemiştir.
“özel belgede sahtecilik suçunda gerçeğe aykırı belge düzenleme olarak tanımlanan içerik (fikri) sahteciliğine de yer verilmediğinden, atılı suçun yasal unsurları itibarıyla oluşmadığının anlaşılması karşısında”
Tanzim tarihi bulunmayan bono, kambiyo senedinin zorunlu unsurlarını taşımadığından özel belge niteliğindedir. Üzerinde yapılan sahtecilik 207. madde kapsamında değerlendirilir.
“Dosyada fotokopisi bulunan bonoda tanzim tarihinin bulunmadığının görülüğü ve bu nedenle özel belge niteliğinde olduğu”
Özel belgede sahtecilik suçu sahte özel belgenin kullanılmasıyla oluşur. Bu nedenle suç teşebbüse elverişli değildir.
“Özel belgede sahtecilik suçu ise sahte özel belgenin kullanılması ile oluşacağından özel belgede sahtecilik suçu da teşebbüse elverişli değildir.”
Kambiyo senedindeki sahtecilik, senedin TTK'daki bütün zorunlu unsurları taşıması hâlinde resmi belgede sahtecilik sayılır. Yalnızca keşideci imzası bulunan, diğer zorunlu unsurları boş teslim edilen çek bakımından eylem özel belgede sahteciliktir.
“borçlu imzası dışında senet metninde bulunması zorunlu olan diğer tüm unsurların sanığın imzalayıp teslim ettiği sırada bulunmadığı anlaşıldığından, sanığın eyleminin 5237 sayılı Kanun’un 207 nci maddesi uyarınca özel belgede sahtecilik suçunu oluşturacağı gözetilmeden”
Başka bir soruşturma sırasında sanığın üzerinde ele geçirilen ve hiçbir yere ibraz edilmeyen sahte özel belgeler kullanılmadığından suçun unsurları oluşmaz; beraat kararı verilmelidir.
“sahte özel belgelerin hukuki sonuç doğuracak biçimde kullanılması gerektiği, somut olayda ise suça konu belgelerin yapılan başka bir soruşturma sırasında sanığın üzerinde ele geçirildiği herhangi bir yere ibraz edilmediği gözetilmeden”
Suç belgenin kullanılmasıyla oluştuğundan mahkûmiyet kararında suç konusu belgenin ne zaman ve nasıl kullanıldığı ile sahteciliğin nasıl gerçekleştiği tartışılmalıdır.
“özel belgede sahtecilik suçunun belgenin kullanılması ile oluşacağı anlaşılmakla, suça konu belgenin ne şekilde hangi tarihte kullanıldığı, sahteciliğin ne şekilde oluştuğu tartışılıp kararda gösterilmeden eksik inceleme ile mahkumiyet hükmü kurulması”
Unsurları eksik senetler özel belgedir. Kullanılmadan ele geçen senetler bakımından suç oluşmazken bedeli ödendikten sonra müştekilere verilen senet yönünden özel belgede sahtecilik oluşur.
“sahte özel belgenin hukuki sonuç doğuracak şekilde kullanılması gerekeceği; somut olayda, sanık tarafından henüz kullanılmadan ele geçtiği anlaşılan 17 adet senet açısından özel belgede sahtecilik suçunun unsurları itibariyle oluşmayacağı”
İşe giriş bildirgesi verme yükümlülüğü işverene ait olduğundan, serbest muhasebecinin sahte işe giriş bildirgesi düzenleyip SGK'ya vermesi meslek görevi kapsamında sayılmaz. Eylem özel belgede sahtecilik kapsamında değerlendirilmiştir.
“sahtecilik eyleminin 5237 sayılı TCK'nun 207/1 maddesi kapsamında özel belgede sahtecilik suçunu oluşturacağı”
Özel belgede sahtecilik yalnızca sahte belge düzenleyerek değil, gerçek bir özel belgenin içeriğinin düzenlenme amacına aykırı değiştirilmesiyle de işlenebilir. İmzanın mağdura ait olması suçun oluşmasına tek başına engel değildir.
“içeriği şüpheli tarafından oluşturulduğuna şüphe bulunmayan özel evrak niteliğindeki belgenin düzenlenme amacına aykırı olarak değiştirilmesi suretiyle de yüklenen özel belgede sahtecilik suçunun oluşabileceği”
Resmi belgede sahtecilik suçu belgenin sahte olarak düzenlenmesiyle tamamlanır. Özel belgede sahtecilik suçunun oluşması için ise sahte belgenin ayrıca kullanılması gerekir; kullanma, sahte belgenin bir hukuki ilişkide veya hukuki işlemin tesisinde dikkate alınmasını sağlamaya çalışmaktır.
“Bununla birlikte resmî belgede sahtecilik suçu, belgenin düzenlenmesiyle oluşurken, özel belgede sahtecilik suçunun oluşabilmesi için belgenin kullanılması da gerekir. Kullanmadan maksat, bu sahte belgenin herhangi bir hukuki ilişkide veya herhangi bir hukuki işlem tesisinde dikkate alınmasını sağlamaya çalışmaktır.”
İmza incelemesinde belgedeki imzaların ilgililerin eli ürünü olmadığının tespit edildiği ve sahte imzalarla oluşturulan vizite kağıdının kuruma ibraz edilerek kullanıldığı olayda özel belgede sahtecilik suçu oluşmuştur. Belgenin hukuki sonuç doğurmayacağı gerekçesiyle beraat kararı verilmesi hukuka aykırıdır.
“sahte imzalarla oluşturulan belgenin kuruma ibraz edilmek suretiyle kullanılmış olduğu ve bu şekilde özel belgede sahtecilik suçunun oluştuğu gözetilmeden, belgenin hukuki sonuç doğurmayacağı gerekçesiyle beraat hükmü kurulması”
Düzenleme tarihi ve yeri unsurlarını taşımayan senet bono niteliğinde olmayıp özel belgedir. Sanığın bu nitelikteki sahte senedi düzenleyip sahte olduğunu bilerek icra takibine koyması özel belgede sahtecilik suçunu, icra müdürlüğünü aracı kılarak haksız menfaat temin etmeye çalışması ise ayrıca nitelikli dolandırıcılık suçunu oluşturur.
“bu surette sanığın düzenleme tarihi ve düzenlendiği yer unsurlarını taşımayan ve bu nedenle de özel belge niteliğinde kalan sahte senedi düzenleyip, sahte olduğunu bilerek icraya koymak suretiyle kullanarak atılı özel belgede sahtecilik suçunu ve sahte olarak temin ettiği senedi kamu kurum ve kuruluş niteliğindeki icra müdürlüğünü aracı kılarak haksız menfaat temin etmeye çalışarak nitelikli dolandırıcılık suçunu işlediği”
Katılanın cezaevinde bulunduğu tarihte onun adına atılan ve eli ürünü olmadığı tespit edilen imzayla oluşturulan ortaklar kurulu kararı sahte özel belgedir. İmzayı kimin attığı belirlenemese de sahte belgenin sanıklar tarafından kullanılması özel belgede sahtecilik suçunun oluşması için yeterlidir.
“imzanın üçüncü bir şahıs tarafından atılmış ya da üçüncü bir şahsa attırılmış olabileceği ve ayrıca özel olarak oluşturulan bu sahte belgenin sanıklar tarafından kullanılmış olmasının da suçun oluşmasında yeterli olduğu”
İlkeler karar metinlerinden derlenmiştir; uygulamada kararın tam metni esas alınmalıdır. Künyeler De Jure ve Yargı PRO içtihat veri tabanlarından doğrulanmıştır.