Bilişim sisteminin işleyişini engellemeyi, verileri bozma, yok etme, değiştirme, erişilmez kılma ve sisteme veri yerleştirme fiillerini cezalandırır.
Sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme
Madde 244– (1) Bir bilişim sisteminin işleyişini engelleyen veya bozan kişi, bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(2) Bir bilişim sistemindeki verileri bozan, yok eden, değiştiren veya erişilmez kılan, sisteme veri yerleştiren, var olan verileri başka bir yere gönderen kişi, altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(3) Bu fiillerin bir banka veya kredi kurumuna ya da bir kamu kurum veya kuruluşuna ait bilişim sistemi üzerinde işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır.
(4) Yukarıdaki fıkralarda tanımlanan fiillerin işlenmesi suretiyle kişinin kendisinin veya başkasının yararına haksız bir çıkar sağlamasının başka bir suç oluşturmaması halinde, iki yıldan altı yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.
TCK m.244, bilişim sistemlerine ve bu sistemlerdeki verilere yönelik zarar verici müdahaleleri cezalandırır. Yargıtay, ikinci fıkradaki suçu mala zarar verme suçunun özel bir görünümü olarak nitelendirmektedir. Bu suçla sistemin usulüne uygun ve sorunsuz çalışması ile sisteme duyulan güven korunur.
Madde dört ayrı düzenleme içerir:
Uygulamada m.244/2 en çok sosyal medya ve e-posta hesaplarının ele geçirilmesi olaylarında gündeme gelir. Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre şifrenin değiştirilerek hak sahibinin erişiminin engellenmesi, hesaptan başkalarına mesaj gönderilmesi veya hesap üzerinden yazışma yapılması m.243 değil, m.244/2 kapsamındadır. Bu suç için faile sisteme hukuka aykırı girmiş olma şartı aranmaz; yetkili olarak girilen bir sistemde hukuka aykırı veri değişikliği yapılması da suçu oluşturabilir. Bazı eski tarihli kararlarda şifre değiştirme eylemi m.244/1 kapsamında değerlendirilmiştir; güncel içtihat ise ağırlıklı olarak m.244/2'yi uygulamaktadır.
Dördüncü fıkranın tali niteliği önemlidir. Ceza Genel Kurulu kararlarına göre, bilişim sistemi aracılığıyla haksız çıkar sağlandığında önce bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle hırsızlık (m.142/2-e), nitelikli dolandırıcılık (m.158/1-f), güveni kötüye kullanma gibi suçların oluşup oluşmadığı incelenir. Ancak hiçbiri oluşmuyorsa m.244/4 uygulanır. İnternet bankacılığı yoluyla başkasının hesabından para aktarılması, Yargıtay tarafından m.244/4 değil, bilişim sistemleri kullanılarak hırsızlık olarak nitelendirilmektedir.
m.244/2 mala zarar verme suçunun özel bir biçimidir ve sistemin usulüne uygun çalışmasını korur. Veri yerleştirme ve verileri başka yere gönderme seçimlik hareketleri tehlike suçu niteliğindedir. m.243'ten farklı olarak, bu suçun oluşması için failin sisteme hukuka aykırı girmiş olması şart değildir.
“Dolayısıyla, Türk Ceza Kanunu'nun 244 üncü maddesinin ikinci fıkrasında yer alan suçun oluşumu için, aynı kanunun 243 üncü maddesinde yer alan suçun aksine, failin sisteme hukuka aykırı girmiş olma şartı aranmayacaktır.”
m.244/4 için haksız çıkarın doğrudan bilişim sistemine müdahale sonucunda elde edilmesi ve başka bir suç oluşturmaması gerekir. Başkasının e-posta hesabından sipariş verilip menfaatin daha sonra kartların kullanılmasıyla sağlandığı olayda eylem, hesaptan yazışma yapılması nedeniyle m.244/2'deki veri yerleştirme suçudur.
“sanığın başkasına ait mail hesabına rıza dışı erişim sağlayarak, bu hesaptan yazışma yapması şeklindeki eyleminin, 5237 sayılı Kanun'un 244 üncü maddesinin ikinci fıkrasındaki bir bilişim sistemine veri yerleştirme suçunu oluşturduğu gözetilmeden”
E-posta ve sosyal medya hesaplarının şifrelerini kırıp giriş şifresini değiştirerek hak sahibinin erişimini engelleyen failin eylemi m.244/2 kapsamındadır. Bu eylem nedeniyle m.243/1'den hüküm kurulması suç vasfında hatadır.
“sanığın, katılan ...'in elektronik posta adresinin ve facebook hesabının şifrelerini kırarak, hesaba giriş şifresini değiştirerek erişimini engellemesi şeklinde gerçekleşen eyleminin TCK’nın 244/2. maddesi kapsamında kaldığı halde suç vasfında hataya düşülerek aynı yasanın 243/1. maddesinden mahkumiyet hükmü kurulması”
Ele geçirilen hesaptan hak sahibinin arkadaşlarına para isteyen mesajlar gönderilmesi sisteme veri yerleştirme olup m.244/2'yi oluşturur. Menfaat hesap sahibinden değil üçüncü kişilerden sağlanmışsa, bu eylem nedeniyle m.244/4'ten hüküm kurulamaz.
“bilişim sistemine veri yerleştirmek eyleminin olduğu ve Türk Ceza Kanunu'nun 244 üncü maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenen (...) suçunu oluşturacağı gözetilmeden suç vasfında yanılgıya düşülerek aynı Yasanın 244 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca hüküm kurulması”
Boşanma davası nedeniyle husumetli olunan eşin e-posta hesabına bağlı sosyal medya profilinin, failin kullandığı telefon numarasıyla şifresi değiştirilerek ele geçirildiğinin güvenlik bildirimleriyle tespit edildiği olayda m.244/2'deki suç oluşmuştur. Bu durumda beraat kararı verilmesi hukuka aykırıdır.
“sanığın yasal unsurları itibariyle oluşan bilişim sistemindeki verileri bozma yoketme, erişilmez kılma,sisteme veri yerleştirme suçundan mahkumiyeti yerine yazılı şekilde beraatine karar verilmesi hukuka aykırı görülmüştür.”
Sosyal medya hesabının şifresini kırarak hesabı ele geçirme eylemi m.244/2'deki suçu oluşturur. Hesap üzerinden hileli hareketlerle başkasından para alınması ise ayrıca nitelikli dolandırıcılıktır. Daire, eylemin m.243/1 kapsamında kaldığını öne süren tebliğname görüşüne katılmamıştır.
“sanığın mağdur ...'e ait Facebook hesabının şifresini kırması, ardından da hesabı ele geçirmesi şeklindeki eyleminin 5237 sayılı Kanun'un 244 üncü maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenen suçu oluşturduğuna yönelik mahkeme kabulünde (...) hukuka aykırılık bulunmamış”
m.244/4, haksız çıkarın başka bir suç oluşturmaması koşuluna bağlı tali bir normdur. İnternet bankacılığıyla başkasının hesabındaki paranın transfer edilip harcanması bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle hırsızlık (m.142/2-e) suçunu oluşturur; m.244/4'ten mahkûmiyet suç vasfında yanılgıdır.
“katılanın banka hesabına internet bankacılığı aracılığıyla girilip mevduatında bulunan paranın (...) kredi kartı hesabına transfer edilmesi, paranın bir kısmının nakit çekilmesi, kalan kısmı ile de alışveriş yapılması şeklindeki eylemlerinin, TCK.nın 142/2-e maddesinde düzenlenen bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle hırsızlık suçunu oluşturduğu gözetilmeden”
Bu kararda Daire, hesaptaki verilere bozma veya değiştirme gibi bir müdahalede bulunmadan yalnızca şifreyi değiştirip hesap sahibi gibi davranmayı m.244/1'deki işleyişi engelleme suçu olarak nitelendirmiştir. Karar, şifre değiştirme eylemini m.244/2 kapsamında gören güncel içtihattan farklı bir yaklaşımı yansıtır.
“Sanığın katılan ...'a ait “facebook” hesabındaki verilere yönelik bozma veya değiştirme gibi bir eylemde bulunmadan bu hesaba ilişkin şifreyi değiştirip hesap sahibi gibi hareket etmek şeklinde gerçekleştirdiği eyleminin TCK'nın 244/1. maddesindeki bilişim sisteminin işleyişini engelleme suçunu oluşturduğu gözetilmeden”
m.244/4'teki başka bir suç oluşturmaması ifadesi, bu fıkranın tali norm niteliğinde olduğunu gösterir. Bilişim sistemleri aracılığıyla haksız çıkar sağlandığında önce bilişim sistemleri kullanılarak işlenebilen diğer suçlar değerlendirilmeli, eylem bunlardan hiçbirine uymuyorsa m.244/4 uygulanmalıdır.
“Buna göre, bilişim sistemleri aracılığıyla haksız çıkar sağlanmış olması halinde, öncelikle Yasa'da düzenlenmiş olan bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle işlenebilen diğer suçların oluşup oluşmadığı değerlen-dirilmeli, şayet gerçekleştirilen eylem bu suçlardan hiçbirisinin tanımına uygun değilse, o zaman 244. maddenin 4. fıkrası hükmü uyarınca uygulama ya-pılmalıdır.”
244/4'teki suçun oluşması için ya sistemin işleyişinin engellenmesi veya bozulması ya da verilerin bozulması, yok edilmesi, değiştirilmesi, sisteme veri yerleştirilmesi veya başka yere gönderilmesi ve bu eylem sonucunda haksız bir menfaat temin edilmesi gerekir. Fıkra tali norm niteliğinde olduğundan önce bilişim sistemleri kullanılarak işlenebilen diğer suçlar değerlendirilmeli, eylem bunlardan hiçbirine uymuyorsa 244/4 uygulanmalıdır.
“Buna göre, bilişim sistemleri aracılığıyla haksız çıkar sağlanmış olması hâlinde öncelikle kanunda düzenlenmiş olan bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle işlenebilen diğer suçların oluşup oluşmadığı değerlendirilmeli, şayet gerçekleştirilen eylem bu suçlardan hiçbirisinin tanımına uygun değilse, o zaman TCK'nın 244. maddesinin dördüncü fıkrası hükmü uyarınca uygulama yapılmalıdır.”
Katılanın banka hesabına internet üzerinden ulaşıp parayı kendi hesabına havale ederek çeken failin kastı, veriyi başka yere göndermekten çok verinin temsil ettiği parayı mal edinmeye yöneliktir. Bu eylem 142/2-e'deki bilişim sistemleri kullanılarak hırsızlık suçunu oluşturur; bu suçtan mahkûmiyetin yanında ayrıca 244/4'ten hüküm kurulması hukuka aykırıdır.
“var olan veriyi başka bir yere göndermekten ziyade bu verinin temsil ettiği parayı alarak mal edinmeye yönelik olması nedeniyle, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 17/11/2009 gün ve 193/268 sayılı kararında da açıklandığı üzere sanığın fiilinin TCK’nın 142/2-e maddesinde öngörülen “bilişim suretiyle hırsızlık suçunu oluşturacağı gözetilmeden”
Şirkete ait e-posta hesabına izinsiz girilerek yabancı bir firmayla mesajlaşılan, ancak hesabın şirket ve personeli tarafından kullanılmaya devam edildiği olayda sistemin erişimi engellenmemiş veya bozulmamıştır. Eylem yalnızca bilişim sistemine veri yerleştirmeden ibaret olup 244/2 kapsamındadır; 244/4'ten hüküm kurulması suç vasfında yanılgıdır.
“katılana ait şirketin kullandığı bilişim sisteminin katılan ve personeli tarafından da aynı anda kullanılmaya devam etmesi nedeniyle erişimi engelleyip, bozmadığı ve bu nedenle sadece bilişim sistemine veri yerleştirmekten ibaret olduğu anlaşılmakla; eylemin TCK.nın 244/2. maddesinde düzenlenen suçu oluşturacağı gözetilmeden”
Mağdurun e-posta ve bağlı sosyal medya hesabını ele geçirip arkadaşından onun adına para isteyen failin eyleminde, hesabın kullanılmasını engelleyecek şifre değişikliği yapılıp yapılmadığı tespit edilmelidir. Şifre değişikliği tespit edilemese bile para temini için mesajlaşma bilişim sistemine veri yerleştirme olup 244/2'deki suçu oluşturur; 243/1'den hüküm kurulamaz.
“tespit edilememesi halinde ise sanığın erişimi engelleyip bozmadığı, ancak mağdurenin arkadaşı ile para temini için mesajlaşması suretiyle bilişim sistemine veri yerleştirmekten ibaret eyleminin de 5237 sayılı TCK.nın 244/2. maddesinde tanımlanan suçu oluşturacağı gözetilmeden”
İlkeler karar metinlerinden derlenmiştir; uygulamada kararın tam metni esas alınmalıdır. Künyeler De Jure ve Yargı PRO içtihat veri tabanlarından doğrulanmıştır.