Kumar oynanması için yer ve imkân sağlamayı cezalandırır; çocuklar, bilişim sistemleri ve örgüt faaliyeti bakımından ağırlaştırıcı haller öngörür.
Kumar oynanması için yer ve imkan sağlama
Madde 228– (1) Kumar oynanması için yer ve imkan sağlayan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve iki yüz günden aşağı olmamak üzere adlî para cezası ile cezalandırılır.
(2) Çocukların kumar oynaması için yer ve imkan sağlanması halinde, verilecek ceza bir katı oranında artırılır.
(3) (Ek: 15/8/2017-KHK-694/139 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/134 md.) Suçun bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle işlenmesi halinde üç yıldan beş yıla kadar hapis ve bin günden onbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.
(4) (Ek: 15/8/2017-KHK-694/139 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/134 md.) Suçun bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır.
(5) Bu suçtan dolayı, tüzel kişiler hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.
(6) Ceza Kanununun uygulanmasında kumar, kazanç amacıyla icra edilen ve kar ve zararın talihe bağlı olduğu oyunlardır.
TCK m.228, Genel Ahlaka Karşı Suçlar bölümünde yer alır. Kumarın kendisini değil, kumar oynanması için yer ve imkân sağlanmasını cezalandırır. Yargıtay kararlarına göre bu suçla korunan hukuki yarar, kumarın alışkanlık hâline gelmesini engellemek ve kumarın yol açabileceği ekonomik ve sosyal tehlikeleri önleyerek toplumun genel ahlakını korumaktır.
Maddenin altıncı fıkrası kumarı, kazanç amacıyla icra edilen ve kâr ve zararın talihe bağlı olduğu oyunlar olarak tanımlar. Bu nedenle:
Ceza Genel Kurulu, suçun birden fazla hareketli bir suç olduğunu kabul etmektedir. Buna göre suçun oluşması için failin kumar oynanması amacıyla hem yer hem de imkân sağlaması gerekir; yalnızca birinin sağlanması yetmez. 1072 sayılı Kanun kapsamındaki oyun alet veya makineleriyle umuma açık yerde kumar oynatılması ve aynı zamanda yer sağlanması hâlinde, gerçek içtima kuralları uyarınca her iki suçtan ayrı ayrı cezalandırma yapılır.
Fıkra üç, suçun bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle işlenmesini daha ağır cezaya bağlar. Fıkra dört ise örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesini ağırlaştırıcı neden olarak düzenler. Spor müsabakalarına dayalı bahis ve şans oyunlarının kanuna aykırı oynatılması ise 7258 sayılı Kanunun 5. maddesindeki özel suçu oluşturur. Bu eylemden dolayı 7258 sayılı Kanun uyarınca mahkûmiyet kurulmuşsa, Yargıtay ayrıca m.228'den hüküm kurulamayacağını kabul etmektedir. Suç nedeniyle tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbirlerine hükmolunur.
İnternet kafede baht ve talihe bağlı kupon kesme makinesi bulundurup çalıştıran sanığın eylemi, 7258 sayılı Kanunun 5. maddesindeki suçu oluşturur. Bahis oynatılması nedeniyle bu Kanun uyarınca mahkûmiyet kurulmuşsa, aynı eylem nedeniyle ayrıca kumar oynanması için yer ve imkân sağlama suçundan hüküm kurulamaz.
“bahis oynanması nedeniyle 7258 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan mahkumiyetine karar verildiğinin anlaşılması karşısında ayrıca kumar oynanması için yer ve imkan sağlama suçundan hüküm kurulamayacağı gözetilmeden”
Yalnızca keyif amaçlı ve ekonomik değeri yok denecek kadar cüzi karşılıklarla oynanan oyunlar maddi anlamda kumar sayılmaz. Kazanç veya kaybın göz ardı edilebilecek kadar az olduğu hâllerde suçun unsurları oluşmaz.
“Bu şekilde kazanç veya kaybın göz ardı edilebilecek kadar çok az olduğu hallerde kumar oynanması için yer ve imkan sağlama suçunun unsurları oluşmayacaktır.”
Kumar oynanması için yer ve imkân sağlama birden fazla hareketli bir suçtur; failin kumar oynanması amacıyla hem yer hem de imkân sağlaması gerekir. Madde gerekçesindeki “yer veya başka surette imkân” ifadesine rağmen, kanun metni esas alınarak yalnızca yer veya yalnızca imkân sağlanmasıyla suçun oluşmayacağı kabul edilmiştir.
“Kumar oynanması için yer ve imkân sağlama suçu birden fazla hareketli bir suçtur. Diğer bir ifade ile bu suçun oluşabilmesi için failin kumar oynanması amacıyla hem yer hem de imkân sağlaması gerekmektedir. Bu anlamda sadece yer veya sadece imkân sağlanması ile suç oluşmaz.”
1072 sayılı Kanun kapsamındaki oyun alet veya makinelerini bulundurmak veya çalıştırmak ayrı bir suçtur ve seçimlik hareketlerden birinin gerçekleşmesiyle tamamlanır. Bu makinelerle kumar oynatılmasında makinenin çalıştırılması imkân sağlama olsa da yer sağlama değildir. Umuma açık yerde bu makinelerle kumar oynatıp aynı zamanda yer sağlayan fail, gerçek içtima uyarınca her iki suçtan ayrı ayrı cezalandırılır.
“umuma mahsus veya umuma açık yerlerde 1072 sayılı Kanun’un 1. maddesi kapsamında yer alan oyun alet veya makineleri ile kumar oynatılması hâlinde, kumar oynanması için aynı zamanda yer sağlayan failin gerçek içtima hükümleri uyarınca her iki suçtan ayrı ayrı cezalandırılmasının gerektiği”
Tombala makinesiyle kumar oynatılan umuma açık yerde yevmiyeli garson olarak çalışan ve makine üzerinde ortak hâkimiyeti bulunmayan sanığın, işletmecinin talimatıyla tombala kartı dağıtması 1072 sayılı Kanundaki “çalıştırma” hareketi sayılmamıştır. Makineyi bulunduran ve çalıştıran kişi, iş yerini işleten makine malikidir.
“tombala makinesiyle kumar oynanan umuma açık yerde günlük yevmiye karşılığı garsonluk yapan ve suça konu tombala makinesi üzerinde inceleme dışı sanık ... ile birlikte ortak hâkimiyeti bulunmayan sanığın, suç yerini işleten inceleme dışı sanık ...’in talimatı üzerine tombala kartlarını dağıtması şeklindeki eyleminin "çalıştırmak" seçimlik hareketine girmediği”
İnternet kafede bilişim sistemleri kullanılarak kumar oynatıldığı ihbarı üzerine yapılan incelemede, bilgisayarlardan kumar ve bahis sitelerine farklı zamanlarda çok sayıda erişim tespit edilmiştir. Daire, bu durumda zincirleme suç hükümleri de gözetilerek ceza tayini gerekirken beraat kararı verilmesini hukuka aykırı bulmuştur.
“TCK'nın 3. ve 61. maddeleri gözetilerek temel cezanın alt sınırdan uzaklaşmak suretiyle tayini ve farklı zamanlarda ve defalarca aynı suçun işlenmesi nedeni ile TCK.nın 228/1 ve 43. maddesinde düzenlenen zincirleme suç hükümlerinin uygulanması suretiyle ceza tayini gerektiği gözetilmeyerek yazılı şekilde beraat kararı verilmesi”
Suçla korunan hukuki yarar, kazanç amacıyla oynanan ve kâr ve zararı talihe bağlı kumar oyunlarının alışkanlık hâline gelmesini engellemek ve kumarın muhtemel ekonomik ve sosyal tehlikelerini önleyerek toplumun genel ahlakını korumaktır.
“Bu suçla korunan hukuki yarar, kazanç amacıyla oynanan ve kar ve zararın talihe bağlı olduğu kumar oyunlarının alışkanlık haline gelmesini engellemek, böylelikle kumarın yol açabileceği muhtemel ekonomik ve sosyal tehlikeleri önlemek suretiyle toplumun genel ahlakının korunmasıdır.”
Kumarın tanımındaki kazanç amacı unsuru gerçekleşmelidir. Sanığın da katıldığı ve oyun sonunda yemeğine oynandığı anlaşılan, iş yerinde başkaca kumar oynatıldığına dair delil bulunmayan olayda suç unsurları itibarıyla oluşmamıştır; beraat yerine mahkûmiyet kararı verilmesi hukuka aykırıdır.
“oyun sonunda yemeğine oyun oynadıklarını belirttikleri, sanığın kendisinin de oyuna iştirak ettiği ve dava konusu olay dışında işyerinde kumar oynattığına dair delil elde edilememesi karşısında, unsurları itibariyle oluşmayan suçtan beraati yerine yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi”
Yer sağlama, kumarın oynanmasına uygun bir yerin tahsis edilmesidir; bu yerin kumarhane olması veya sahibi tarafından sağlanması gerekmez, yeri elinde bulunduran kişi de sorumludur. İmkân sağlama ise masa, sandalye, oyun kağıdı gibi araçların temini, oyuncuların ulaşımının sağlanması, yerin baskına karşı korunması veya oyunculara borç verilmesi gibi kumara elverişli ortamın oluşturulmasıdır.
“Yer sağlama, kumar oynanması için elverişli bir yerin tahsis edilmesidir. Yerin elverişliliği, oynanmak istenen kumarın gerektiği gibi oynanmasına uygunluk olarak anlaşılmalıdır.”
TCK 228/1'de kumar oynanması için yer ve imkân sağlama fiili suç olarak tanımlanmıştır. Kumar oynanan yerin sahibi olup olmamak suçun unsurları arasında yer almaz; yer ve imkân sağlayan kişi yalnızca bu eylemi nedeniyle cezalandırılır.
“Kumar oynanması için sağlanan yerin sahibi olup olmama hususu suçun unsurları arasında bulunmamaktadır. Kumar oynanması için yer ve imkan sağlayan kişi sırf bu eylemi nedeniyle ceza yaptırımına tabi tutulmuştur.”
Tanıkların para karşılığı oyun oynadığı ve masadan ele geçen paranın oyun bedeli olduğu tespit edilen olayda, sanığın işletmecisi olduğu kıraathanede onun bilgisi dışında kumar oynanması hayatın olağan akışına aykırıdır. Bu durumda suç sübut bulduğundan sanığın beraatine karar verilmesi hukuka aykırıdır.
“sanığın işletmecisi olduğu kıraathanede bilgisi haricinde kumar oynanması hayatın olağan akışına aykırı olmakla sübut bulan suçtan sanığın mahkumiyetine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde beraatine karar verilmesi”
Suç yerinde para karşılığı oyun oynandığının ve masadan ele geçen paranın oyun bedeli olduğunun tutanak ve tanık anlatımlarıyla tespit edildiği olayda, işletmecinin kendi kıraathanesinde bilgisi dahilinde kumar oynanmasına imkân sağladığı kabul edilmelidir. Unsurları oluşan suçtan beraat kararı verilmesi hukuka aykırıdır.
“sanığın işletmecisi olduğu kıraathanede bilgisi dahilinde oynanması için imkan sağlama şeklinde sübut bulan eylemde unsurları oluşan suçtan sanığın mahkûmiyetine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde beraatine karar verilmesi”
İlkeler karar metinlerinden derlenmiştir; uygulamada kararın tam metni esas alınmalıdır. Künyeler De Jure ve Yargı PRO içtihat veri tabanlarından doğrulanmıştır.