Bir bilişim sistemine hukuka aykırı olarak girmeyi veya orada kalmaya devam etmeyi ve veri nakillerini teknik araçlarla hukuka aykırı izlemeyi cezalandırır.
Bilişim sistemine girme
Madde 243– (1) Bir bilişim sisteminin bütününe veya bir kısmına, hukuka aykırı olarak giren veya orada kalmaya devam eden kimseye bir yıla kadar hapis veya adlî para cezası verilir.
(2) Yukarıdaki fıkrada tanımlanan fiillerin bedeli karşılığı yararlanılabilen sistemler hakkında işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranına kadar indirilir.
(3) Bu fiil nedeniyle sistemin içerdiği veriler yok olur veya değişirse, altı aydan iki yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
(4) (Ek: 24/3/2016-6698/30 md.) Bir bilişim sisteminin kendi içinde veya bilişim sistemleri arasında gerçekleşen veri nakillerini, sisteme girmeksizin teknik araçlarla hukuka aykırı olarak izleyen kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
TCK m.243, bilişim sistemlerinin ve bu sistemlerde yer alan verilerin izinsiz erişime karşı korunmasını amaçlar. Birinci fıkrada suç, bir bilişim sisteminin bütününe veya bir kısmına hukuka aykırı olarak girmek ya da orada kalmaya devam etmek şeklinde tanımlanmıştır. 6698 sayılı Kanunla 2016 yılında fıkradaki “ve” bağlacı “veya” olarak değiştirilmiştir; böylece girme ve kalma hareketleri seçimlik hale gelmiştir. Bu değişiklikten önceki dönemde Yargıtay, yalnızca giriş denemesini veya sistemde kalınmayan girişleri suç saymamıştır.
Maddenin yapısı şöyledir:
Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, m.243 ile m.244/2 arasındaki ayrımdır. Yargıtay'ın yerleşik kararlarına göre, hesaba yalnızca girilip içeriğin görülmesi m.243/1 kapsamında kalır. Buna karşılık failin şifreyi değiştirerek hak sahibinin erişimini engellemesi, hesaptan mesaj göndermesi veya e-posta yollaması gibi veriyi değiştirme ya da sisteme veri yerleştirme eylemleri m.244/2'deki suçu oluşturur. Hesap üzerinden üçüncü kişilerden para istenirse ayrıca nitelikli dolandırıcılık (m.158/1-f) gündeme gelir.
Hukuka aykırılık unsuru da sık tartışılır. Hak sahibinin kendi rızasıyla verdiği şifreyle yapılan girişte hukuka aykırılıktan söz edilemeyeceğine karar verilmiştir. İlişkinin sona ermesinden sonra eski eş veya eski partnerin önceden bildiği şifreyle hesaba girmesi ise m.243/1 kapsamında değerlendirilmiştir. Hesaptaki özel yazışmaların okunup kaydedilmesi ayrıca haberleşmenin gizliliğini ihlal (m.132) suçunu oluşturabilir.
Failin, şifresini kırdığı e-posta hesaplarından katılan adına sahte fatura ekli e-postalar göndermesi, yalnızca sisteme girme değil sisteme veri yerleştirme niteliği taşır ve m.244/2'deki suçu oluşturur. Bu durumda m.243/1'den hüküm kurulması suç vasfında yanılgıdır.
“katılana ait elektronik posta adreslerinin şifrelerini kırıp hesaba izinsiz girdikten sonra sisteme veri yerleştirmesi nedeniyle 5237 sayılı Kanun'un 244/2. maddesindeki suçu oluşturduğu gözetilmeden, suç vasfında yanılgıya düşülerek aynı Kanun'un 243/1. maddesinde düzenlenen bilişim sistemine girme suçundan hüküm kurulması, hukuka aykırı bulunmuştur.”
Hesap şifresini hak sahibi faile kendi rızasıyla vermişse, sisteme girişte hukuka aykırılık unsuru gerçekleşmez ve m.243/1 uygulanamaz. Ancak failin şifreyi değiştirip hak sahibinin erişimini engellediği teknik incelemeyle tespit edilirse eylem m.244/2 kapsamında değerlendirilmelidir.
“Katılana ait facebook şifrenin katılan tarafından sanığa verilmesi nedeniyle bilişim sistemine hukuka aykırı olarak sanık tarafından girildiğinden bahsedilemeyeceği”
Başkasına ait e-posta hesabını ele geçirip bu hesapla mesajlaşma uygulamasına hukuka aykırı olarak giren ve orada kalmaya devam eden failin eylemi m.243/1 kapsamındadır. Daire, bu yönden kurulan hükümde hukuka aykırılık görmemiştir.
“Sanığın, katılan ...'na ait (...) e-posta hesabı ile MSN Messenger uygulamasına hukuka aykırı olarak giriş yaptığı ve burada kalmaya devam ettiğinin anlaşılması nedeniyle, sanık hakkında kurulan hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.”
m.243/3, hukuka aykırı girişten sonra sistemde kalınan süre içinde kasıtlı bir eylem olmaksızın verilerin yok olmasına veya değişmesine yol açılmasını düzenler. Şifrenin değiştirilerek hesabın erişilemez kılınması kasıtlı bir müdahale olduğundan m.244/2'deki suçu oluşturur; birden fazla hesapta yapılmışsa zincirleme suç hükümleri değerlendirilmelidir.
“5237 sayılı Kanun'un 243 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında yazılı suç, hukuka aykırı olarak bilişim sistemine girilmesi ancak sistemde kalınan süre içerisinde kasti bir eylem olmaksızın sistemin içerdiği verilerin yok olmasına veya değişmesine sebebiyet vermekten ibaret olduğu cihetle”
Şifre değişikliği tespit edilemese bile, ele geçirilen hesaptan hak sahibinin arkadaşlarıyla onun adına mesajlaşılması sisteme veri yerleştirme niteliğindedir ve m.244/2 kapsamında kalır. Bu nedenle eylemin m.243 kapsamında değerlendirilmesini isteyen tebliğname görüşüne iştirak edilmemiştir.
“şikayetçinin arkadaşı ile para temini için mesajlaşması suretiyle bilişim sistemine veri yerleştirmekten ibaret eyleminin de 5237 sayılı Kanun'un 244 üncü maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenen bilişim sistemine veri yerleştirme suçunu oluşturduğunun anlaşılması”
Eski eşin şifresini bildiği ve şifre kırma ya da değiştirme eyleminin ispatlanamadığı durumda, mağdurun hesabına girip hakkı olmadığı halde sistemde kalma m.243/1'i oluşturur. Bu sırada özel mesajların okunup kaydedilmesi ayrıca haberleşmenin gizliliğini ihlal (m.132/1) suçunu oluşturur.
“sanığın sübut bulan bilişim sistemindeki mağdura özel kısma girip, hakkı olmadığı halde sistemde kalmaya devam etme eyleminin TCK'nın 243/1. madde ve fıkrasındaki bilişim sistemine girme (...) suçlarını oluşturacağı gözetilmeden”
Sosyal medya hesabının şifresini ele geçirip hesaba izinsiz giren, hesap üzerinden yazışma yapan ve hak sahibinin erişimini engelleyen failin eylemi m.243/1 değil m.244/2 kapsamındadır. Hesap üzerinden üçüncü kişiden para alınması ise ayrıca bilişim sistemleri araç kılınarak nitelikli dolandırıcılık oluşturur.
“mağdura ait sosyal paylaşım hesabına izinsiz girip katılanla yazışmalar yapmak ve mağdurun hesabına erişimini engellemek şeklindeki eyleminin 5237 sayılı Kanun'un 244 üncü maddesinin ikinci fıkrasındaki suçu oluşturduğu anlaşılmakla”
Arkadaşlık ilişkisi sona erdikten sonra, daha önce öğrenilen şifreyi hakkı olmadığı halde kullanarak eski partnerin sosyal medya hesabına giren ve orada kalan failin eylemi m.243/1'deki bilişim sistemine girme suçunu oluşturur.
“arkadaşlıkları sona erdikten sonra, hakkı bulunmadığı halde kullanmak suretiyle bilişim sistemindeki mağdura özel kısma girip, hukuka aykırı olarak sistemde kalması biçiminde sübut bulan eyleminin TCK'nın 243/1. maddesinde tanımlanan bilişim sistemine girme suçunu oluşturduğuna dair yerel mahkemenin kabulünde dosya kapsamına göre bir isabetsizlik görülmemiştir.”
6698 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki metne göre suçun oluşması için hem sisteme girilmesi hem de orada bir süre kalınması gerekiyordu. Şifre denemesiyle hesaba girmeye çalışıp giremeyen fail hakkında suçun yasal unsurları oluşmadığından beraat kararı verilmesi gerektiğine hükmedilmiştir.
“suçun oluşabilmesi için, bilişim sistemine girilmesi ve orada bir süre kalınmasının gerektiği, somut olayda, katılanın mail adresi ile giriş yaptığı facebook sayfasına şifre denemesi ile sanığın girmeye çalıştığı ancak giremediği anlaşıldığından”
Yargıtay dairesinde veri hazırlama ve kontrol işletmeni olarak çalışan sanığın, daire üyesinin kullanıcı adı ve şifresiyle UYAP sistemine girdiği, ancak aldığı çıktıları başkalarına verdiğine dair delil bulunmadığı olayda eylem, sisteme izinsiz ve yetkisiz girip kalmaya devam etme niteliğindedir. Bu nedenle fiil 243/1'deki bilişim sistemine girme suçunu oluşturur.
“sanığın sadece çıktılar aldığı, bunları başkalarına verdiği veya UYAP üzerinden gönderdiğine ilişkin dosya içinde delil ve bilgiye rastlanmadığı, sisteme izinsiz ve yetkisiz girip kalmaya devam ettiğine ilişkin deliller mevcut olduğundan eyleminin TCK.nın 243/1. maddesi kapsamındaki suçu oluşturacağı gözetilmeden suç vasfında yanılgıya düşülerek yazılı şekilde hüküm kurulması”
Suç tarihindeki 243/1 metni sisteme hukuka aykırı olarak girip orada kalmaya devam etmeyi suç olarak tanımlamaktadır. Sanığın şikâyetçinin hesabına girdiği tespit edilmiş, ancak şifrenin değiştirildiğine dair bir tespit bulunmamışsa eylem yalnızca girme ve kalmaya devam etmeden ibaret olup 243/1 kapsamında değerlendirilmelidir.
“dosya içerisinde e...mail şifresinin değiştirilmesine dair bir tespitin bulunmaması karşısında, sanığın sadece giriş yaptığı ve kalmaya devam ettiği anlaşılmakla, eyleminin TCK.nun 243/1. maddesi kapsamındaki suçu oluşturacağı gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması”
Ele geçirilen hesapta erişimi engelleyecek şifre değişikliği tespit edilemese bile, failin hesap sahibinin arkadaşıyla onun adına para temini için mesajlaşması bilişim sistemine veri yerleştirme niteliğindedir. Bu eylem 244/2'deki suçu oluşturur; 243/1'den hüküm kurulması suç vasfında yanılgıdır.
“katılanın arkadaşı ile para temini için mesajlaşması suretiyle sadece bilişim sistemine veri yerleştirmekten ibaret olduğu anlaşılmakla; eylemin TCK.nın 244/2. maddesinde düzenlenen suçu oluşturacağı gözetilmeden, suç vasfında yanılgıya düşülerek yazılı şekilde TCK.nın 243/1. maddesinden hüküm kurulması”
Failin katılanın sosyal medya hesabının giriş şifresini değiştirerek erişimini engellemesi, bilişim sistemindeki verileri değiştirme niteliğinde olup 244/2'deki suçu oluşturur. Bu eylem nedeniyle 243. maddedeki izinsiz bilişim sistemine girme suçundan mahkûmiyet hükmü kurulması hukuka aykırıdır.
“Sanığın katılanın facebook hesabı giriş şifresini değiştirip katılanın erişimini engellemesi şeklinde gerçekleşen eyleminin 5237 sayılı Kanun'un 244 üncü maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenen bilişim sistemindeki verileri, bozma, yok etme değiştirme suçunu oluşturduğu gözetilmeden suç vasfında hataya düşülerek 5237 sayılı Kanun'un 243 üncü maddesinde düzenlenen izinsiz bilişim sistemine girme suçundan mahkumiyetine hükmedilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.”
İlkeler karar metinlerinden derlenmiştir; uygulamada kararın tam metni esas alınmalıdır. Künyeler De Jure ve Yargı PRO içtihat veri tabanlarından doğrulanmıştır.