TCK 136, kişisel verileri hukuka aykırı olarak başkasına vermeyi, yaymayı veya ele geçirmeyi cezalandırır; suç şikâyete bağlı değildir.
Verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme
Madde 136– (1) Kişisel verileri, hukuka aykırı olarak bir başkasına veren, yayan veya ele geçiren kişi, iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(2) (Ek:17/10/2019-7188/17 md.) Suçun konusunun, Ceza Muhakemesi Kanununun 236 ncı maddesinin beşinci ve altıncı fıkraları uyarınca kayda alınan beyan ve görüntüler olması durumunda verilecek ceza bir kat artırılır.
TCK 136, kişisel verilerin hukuka aykırı olarak bir başkasına verilmesini, yayılmasını veya ele geçirilmesini bağımsız bir suç olarak düzenler. Madde gerekçesine göre verilerin hukuka uygun kaydedilmiş olup olmaması önemli değildir. 7188 sayılı Kanunla eklenen ikinci fıkra, suçun konusunun CMK 236/5 ve 236/6 uyarınca kayda alınan beyan ve görüntüler olması hâlinde cezanın bir kat artırılmasını öngörür.
Seçimlik hareketler: Yargıtay Ceza Genel Kurulu’na göre suç seçimlik hareketlidir; verme, yayma veya ele geçirme hareketlerinden birinin gerçekleşmesi yeterlidir. Daire kararlarında, verilerin verildiği, yayıldığı veya ele geçirildiğinin kabulü için kaydedilmiş hâlde bulunmaları gerektiği vurgulanmaktadır.
Korunan değer ve kişisel veri: Ceza Genel Kurulu’na göre korunan hukuki değer sır değil, verinin ilgilisi olan kişinin kişilik haklarıdır; bu nedenle gizli olmayan veriler de korunur. Telefon numarası, adres, banka hesap ve kredi kartı bilgileri, fotoğraf gibi veriler uygulamada bu kapsamda değerlendirilmiştir.
Uygulamada sık görülen durumlar:
Suçun soruşturulması ve kovuşturulması TCK 139 gereğince şikâyete bağlı değildir; Anayasa Mahkemesi 2026 tarihli kararında bu tercihin Anayasa’ya aykırı olmadığına karar vermiştir. Kamu görevlisinin görev yetkisini kötüye kullanması veya meslek kolaylığından yararlanılması TCK 137’deki artırımı gerektirir.
Madde gerekçesine dayanılarak, kişisel verilerin verildiği, yayıldığı veya ele geçirildiğinin kabulü için verilerin kaydedilmiş hâlde bulunması ve bu hâliyle başkalarına verilmesi, yayılması ya da ele geçirilmesi gerektiği vurgulanmıştır.
“kişisel verilerin, “verildiği”, “yayıldığı” veya “ele geçirildiği”nin kabul edilebilmesi için, kişisel verilerin kaydedilmiş halde bulunması, kaydedilmiş haliyle başkalarına verilmesi, yayılması ya da ele geçirilmesi gerekir.”
Kararda aktarılan önceki bozma ilamına göre, mağdurlara ait banka hesap numaralarının gizlenmeden paylaşılması verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme suçunu oluşturur; bu eylem nedeniyle beraat kararı verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.
“mağdurlara ait kişisel veri niteliğinde olan banka hesap numaralarını gizlemeden paylaşan sanık hakkında verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme suçunun sübut bulduğu ve atılı suçtan sanık hakkında mahkumiyet kararı verilmesi gerektiği”
136. madde ile korunan hukuki değer genel olarak özel hayat, özelde kişisel verilerdir. Korunan değer sır değil kişinin kişilik hakları olduğundan, gizli olmayan ve herkesçe bilinen kişisel veriler de hukuka aykırı eylemlere karşı korunur.
“Gizli olmayan ve herkes tarafından bilinen kişisel veriler de hukuka aykırı eylemlere karşı korunmalıdır. Zira kişisel verilerin korunmasına ilişkin suçlarda korunan hukuki değer sır olmayıp, verinin ilgilisi olan kişinin kişilik haklarıdır”
Mağdurun daha önce kendi sosyal medya hesabında yayımladığı fotoğraflar, herkesçe bilinmesini istemeyeceği özel yaşam görüntüleri sayılmaz ancak kişisel veridir. Bu fotoğrafların hukuka aykırı temin edilip başkalarına gönderilmesi 134 değil 136/1 kapsamındadır.
“hukuka aykırı olarak katılanın rızası dışında temin ettiği fotoğrafları, başka kişilere göndermesi eyleminin Dairemiz yerleşik içtihatları gereği 5237 sayılı TCK'nın 136. maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme suçunu oluşturduğu gözetilmeden”
136. maddedeki suç seçimlik hareketlidir. Kişisel verilerin başkasına verilmesi, yayılması veya ele geçirilmesi hareketlerinden birinin gerçekleştirilmesiyle suç tamamlanır.
“Hukuka aykırı olarak kişisel verilerin başkasına verilmesi, kişisel verilerin yayılması ve kişisel verilerin ele geçirilmesi şeklindeki seçimlik hareketlerin birinin gerçekleştirilmesiyle suç işlenmiş olacaktır.”
Mağdurun cep telefonu numarasının bir eskort sitesinde yayımlanması 136/1’deki suçu oluşturur. Suç genel kastla işlenir; şaka gibi saikler kastı ortadan kaldırmaz, yalnızca cezanın bireyselleştirilmesinde dikkate alınabilir.
“genel kastla işlenen suçta sanığın saikinin önemli olmadığı, şaka ve benzeri saiklerin kastı kaldırmayacağı”
Ayrı yaşanan eşin telefon numarasının rıza dışında sosyal medyada herkesin görebileceği şekilde yayılması, kişilerin huzur ve sükûnunu bozma değil, verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme suçunu oluşturur.
“sanığın, ayrı yaşadığı eşinin kendisinde kayıtlı olan kişisel veri niteliğindeki telefon numarasını, onun rızası dışında facebook isimli sosyal paylaşım sitesi üzerinden oluşturduğu profil ile herkesin görebileceği bir biçimde yayma biçiminde gerçekleşen eyleminde, TCK'nın 136/1. maddesinde düzenlenen “verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme” suçunun oluşacağı gözetilmeden”
135 ve 136. maddeler yalnızca sır niteliğindeki verileri korumaz; gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgi kişisel veridir. Köşe yazarının gazetede kullanılan fotoğrafının rızası dışında bir arkadaşlık sitesine konulması kişisel verileri hukuka aykırı olarak yayma suçunu oluşturur.
“sanığın genel yayın yönetmenliğini yaptığı gazetede köşe yazarı olarak çalışan katılanın yazdığı köşesinde kullanılan fotoğrafın (...) internetteki özel bir arkadaşlık sitesine kimlik, adres ve telefon bilgileri verilmeksizin ve erkek arkadaşı aradığı açıklamasıyla konulması eylemi, TCK'nun 136. maddesinde düzenlenen kişisel verileri hukuka aykırı olarak yayma suçunu oluşturmaktadır.”
Eski ortağın e-posta hesabına şifresini bilerek girip sistemde kalan sanığın kişisel verileri ele geçirme kastıyla hareket ettiği ispatlanamamışsa, eylem 136/1 değil bilişim sistemine girme (243/1) suçunu oluşturur.
“Sanığın, katılanın kişisel verilerini ele geçirme, kaydetme, yayma, onun başkasıyla gerçekleştirdiği haberleşme içeriğini öğrenme, kaydetme veya ifşa etme, özel hayatının gizliliğine müdahalede bulunma, huzur ve sükûnunu bozma kastıyla hareket ettiğine dair dosya kapsamında bir delil bulunmadığı anlaşılmakla”
İnternet sitesinde verdiği satış ilanına kendi numarasının yanında, bir işletmeciye ait sabit hattı da onun bilgisi ve rızası olmaksızın irtibat numarası olarak yazan sanık, kişisel veri niteliğindeki telefon numarasını hukuka aykırı olarak yaymıştır. Bu eylem TCK 136/1'deki suçu oluşturur ve bu yöndeki mahkûmiyet onanmıştır.
“kendisi adına kayıtlı olup, 28.12.2013 tarihinde aktive edilen cep telefonu numarasının yanı sıra fırın işletmekte olan katılan ...’e ait sabit hattı da irtibat numarası olarak yazıp, katılanın kullanımında olan kişisel veri niteliğindeki telefonu numarasını onun bilgisi ve rızası olmaksızın yaydığı kabul edilerek”
Kendisinden uzaklaşmak için adres ve telefon numarasını değiştiren mağdurun evine zorla giren ve mağdurun telefonundan kendi numarasını arayarak onun yeni numarasını elde eden sanık, kişisel veriyi hukuka aykırı olarak ele geçirmiştir. Bu eylem TCK 136/1'deki suçu oluşturur; kişisel verilerin kaydedilmesi suçundan hüküm kurulması hukuka aykırıdır.
“eylem sırasında mağdurenin cep telefonundan kendi numarasını aramak suretiyle cep telefonu numarasını ele geçirdiği anlaşılmakla, sanığın eyleminin 5237 sayılı Kanun'un 136 ncı maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen ''Verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme''suçunu oluşturduğu gözetilmeden, yazılı şekilde kişisel verilerin kaydedilmesi suçundan karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.”
Eski eşin günlük kıyafetlerle çekilmiş fotoğrafı ile cep telefonu numarasını, onu aşağılayan cinsel içerikli ibarelerle sosyal medyada yayımlamak kişisel verilerin hukuka aykırı olarak yayılmasıdır. Bu eylem TCK 134/1'deki özel hayatın gizliliğini ihlal değil, TCK 136/1'deki verileri hukuka aykırı olarak verme suçu kapsamında değerlendirilmelidir.
“TCK'nın 136/1. madde ve fıkrasında tanımı yapılan verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme suçunu oluşturduğu gözetilmeksizin, suç vasfında yanılgıya düşülerek, yasal ve yeterli olmayan yazılı gerekçelerle aynı Kanunun 134/1. madde ve fıkrasında düzenlenen özel hayatın gizliliğini ihlal suçundan mahkumiyet hükmü kurulması”
Ele geçirme, başkasının hâkimiyetindeki kişisel veriyi hukuka aykırı yollarla kendi hâkimiyeti altına almakla gerçekleşir. Kurumunca verilen şifreyle zaten hâkimiyeti altında bulunan verilere merak gibi saiklerle bakmaktan ibaret eylem TCK 136 anlamında suç oluşturmaz; disiplin yaptırımına konu olabilir. Daire, bölge adliye mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığı bu yönde gidermiştir.
“Sanığın kendi hakimiyeti altındaki bir veriye bakmaktan ibaret olan eyleminin ele geçirmek olarak kabul edilemeyeceği bu halin ilgili kurumun iç mevzuatı kapsamında disiplin soruşturmasına konu edilmesinin mümkün olduğu ancak TCK anlamında suç teşkil etmeyen eylem niteliğinde olduğu değerlendirilmiştir.”
İlkeler karar metinlerinden derlenmiştir; uygulamada kararın tam metni esas alınmalıdır. Künyeler De Jure ve Yargı PRO içtihat veri tabanlarından doğrulanmıştır.