- AdresHukukçular Towers, Mustafa Kemal Paşa Caddesi, Cevizli, Seyitgazi Sokağı No: 66/A D: 15, 34865 Kartal/İstanbul
- E-Posta Adresi[email protected]
Hazırlayan: Av. Coşkun Genç, İstanbul Barosu · Güncelleme: 15.10.2026
ÖZET · 2 fıkra · ~1 dk okuma
TCK 138, kanuni süreler geçtiği hâlde verileri sistem içinde yok etmeyen yükümlüleri cezalandırır; CMK uyarınca yok edilmesi gereken verilerde ceza artırılır.
Resmî Metin
Verileri yok etmeme
Madde 138– (1) Kanunların belirlediği sürelerin geçmiş olmasına karşın verileri sistem içinde yok etmekle yükümlü olanlara görevlerini yerine getirmediklerinde bir yıldan iki yıla kadar hapis cezası verilir.
(2) (Ek: 21/2/2014-6526/5 md.) Suçun konusunun Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre ortadan kaldırılması veya yok edilmesi gereken veri olması hâlinde verilecek ceza bir kat artırılır.
Değişiklik notları (1)
- 21/2/2014 tarihli ve 6526 sayılı kanunun 5 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “altı aydan bir yıla kadar hapis” ibaresi “bir yıldan iki yıla kadar hapis” şeklinde değiştirilmiştir.
Açıklama
TCK 138, kanunların öngördüğü saklama süreleri dolduğu hâlde verileri sistem içinde yok etme yükümlülüğünü yerine getirmeyenleri cezalandırır. Madde gerekçesine göre burada hukuka uygun olarak kaydedilmiş verilerin süresi geçtiği hâlde yok edilmemesi bağımsız bir suç olarak tanımlanmıştır. 6526 sayılı Kanunla temel ceza artırılmış ve suçun konusunun Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre ortadan kaldırılması veya yok edilmesi gereken veri olması hâlinde cezanın bir kat artırılacağını öngören ikinci fıkra eklenmiştir.
Unsurlar:
- Fail: Yalnızca verileri yok etmekle yükümlü kişiler bu suçu işleyebilir; özgü bir suçtur.
- Süre: Kanunlarla belirlenen sürenin geçmiş olması gerekir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, yok etmeyi fiziki belgelerin geri dönüşü olmayacak şekilde ortadan kaldırılması, bilişim sistemindeki verilerin ise hiçbir kopyası kalmayacak şekilde silinmesi olarak açıklamaktadır.
- Kişisel verilerin korunması mevzuatı: 6698 sayılı Kanun’un 17. maddesi, Kanun’un 7. maddesine aykırı olarak kişisel verileri silmeyen veya anonim hâle getirmeyenlerin TCK 138’e göre cezalandırılacağını öngörür. Anayasa Mahkemesi pek çok norm denetimi kararında bu hükmü kişisel verilerin korunmasına ilişkin yasal güvencelerden biri olarak değerlendirmiştir.
CMK kapsamındaki veriler: İletişimin denetlenmesi gibi koruma tedbirleriyle elde edilip CMK uyarınca imhası gereken kayıtların saklanmaya devam edilmesi ikinci fıkradaki ağırlaştırılmış hâli gündeme getirir. Ceza Genel Kurulu, Cumhuriyet savcısının dinlenen kişinin aile bireyleriyle yaptığı görüşmeleri imha ettirmeyip adli emanette DVD içinde sakladırmasını verileri yok etmeme suçu olarak nitelemiş ve bu suçun, genel norm olan görevi kötüye kullanma karşısında özel norm olduğunu vurgulamıştır.
Suç şikâyete bağlı değildir (TCK 139). Kamu görevlisi tarafından görev yetkisi kötüye kullanılarak işlenmesi TCK 137’nin uygulanmasını gerektirebilir. Suç tarihi 6526 sayılı Kanun öncesine ait olaylarda lehe kanun karşılaştırması yapılmalıdır.
Gerekçe
Bu madde hükmü ile, hukuka uygun olarak kaydedilmiş bulunan verilerin kanunların belirlediği sürelerin geçmiş olmasına rağmen yok edilmemesi, bağımsız bir suç olarak tanımlanmıştır.
Kaynak: 5237 sayılı TCK 138. madde gerekçesi (ilk metin); Yargıtay Ceza Genel Kurulu E. 2025/94, K. 2025/227, T. 21.05.2025 kararında aynen aktarılan hâli (De Jure). TBMM belgesine (S. Sayısı 664) doğrudan erişilemedi; 6526 sayılı Kanunla eklenen ikinci fıkranın gerekçesi bulunamadı.
İlgili Yargı Kararları – TCK m.138 uygulaması
İçtihat özetiSavcının imha edilmesi gereken dinleme kayıtlarını saklatması görevi kötüye kullanma değil, verileri yok etmeme suçudur.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu
E. 2025/94, K. 2025/227, T. 21.05.2025Bozma
Cumhuriyet savcısının, telefonu dinlenen kişinin eşi, annesi, kızı ve kız kardeşiyle yaptığı görüşmeleri imha ettirmeyip adli emanette DVD içinde muhafaza ettirmesi verileri yok etmeme suçunu oluşturur. Bu suç özel norm olduğundan eylemin genel norm niteliğindeki görevi kötüye kullanma kapsamında değerlendirilmesi bozma nedeni sayılmıştır.
Karardan alıntı
“2011 yılı Temmuz ayından 2012 yılı Mayıs ayına kadar telefonu dinlenen katılan [...]’ın eşi, annesi, kızı ve kız kardeşi ile yaptığı görüşmeleri imha ettirmeksizin ses kaydı olarak adli emanet memurluğunda DVD içerisinde muhafaza altına aldırmak şeklindeki eyleminin verileri yok etmeme”
İçtihat özetiDeğişiklik öncesi işlenen verileri yok etmeme suçunda lehe kanun karşılaştırması yapılmalıdır.
Yargıtay 3. Ceza Dairesi
E. 2021/4383, K. 2023/2717, T. 09.05.2023
Kararda aktarılan ilk derece gerekçesinde, 138/1’in 6526 sayılı Kanunla değişmeden önceki ve sonraki cezaları karşılaştırılmış; alt sınırdan ceza tayininde eski düzenleme (altı aydan bir yıla kadar hapis) daha lehe bulunarak uygulanmıştır. Suç tarihi değişiklik öncesine ait olaylarda lehe kanun değerlendirmesi zorunludur.
Karardan alıntı
“Eski yasaya göre alt sınırdan ceza tayin edildiği takdirde verilecek ceza 6 ay hapis, düzenleme sonrası alt sınırdan ceza tayin edildiğinde verilecek ceza 1 yıl hapistir. Eski düzenleme daha lehe olduğundan sanıkların bu yasa uyarınca cezalandırılmasına karar vermek gerekmiştir.”
İçtihat özetiVerileri silmeyen hizmet sağlayıcıların TCK 138'e göre cezalandırılması kişisel veriler için yasal güvence sayılmıştır.
Anayasa Mahkemesi (Norm Denetimi)
E. 2022/109, K. 2023/125, T. 13.07.2023
Elektronik ticaret düzenlemesine ilişkin incelemede, belgelerdeki bilgilere erişen hizmet sağlayıcıların 6698 sayılı Kanun’a uymak zorunda olduğu; aykırılık hâlinde KVKK 17 yollamasıyla TCK 135-140’ın uygulanacağı ve verileri silmeyen veya anonim hâle getirmeyenlerin TCK 138’e göre cezalandırılacağı yasal güvence olarak değerlendirilmiştir.
Karardan alıntı
“Bu bağlamda bu belgelerdeki bilgilere erişim imkânı olan gerek elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı gerekse elektronik ticaret hizmet sağlayıcıların da 6698 sayılı Kanun’da belirtilen usul ve esaslara da uymak zorunda oldukları açıktır.”
İçtihat özetiDernek bildirimlerinde verileri silmeyen ya da anonimleştirmeyenlerin TCK 138'le cezalandırılması güvence kabul edilmiştir.
Anayasa Mahkemesi (Norm Denetimi)
E. 2020/47, K. 2023/36, T. 22.02.2023
Dernek üyeliğine ilişkin bildirim yükümlülüğü kapsamında kişisel verileri işleyenlerin 6698 sayılı Kanun’a uymak zorunda olduğu; KVKK 7’ye aykırı olarak verileri silmeyen veya anonim hâle getirmeyenlerin TCK 138’e göre cezalandırılacağı kişisel verilere ilişkin güvence olarak anılmıştır.
Karardan alıntı
“Bu yükümlülüklere aykırı davranan görevliler hakkında anılan Kanun hükümleri uygulanacak olup Kanun’un 17. maddesinde, kişisel verilere ilişkin suçlar bakımından (...) 6698 sayılı Kanun’un 7. maddesi hükmüne aykırı olarak kişisel verileri silmeyen veya anonim hâle getirmeyenlerin 5237 sayılı Kanun’un 138. maddesine göre cezalandırılacağı hükme bağlanmıştır.”
İçtihat özetiNüfus verisi paylaşımında silme yükümlülüğüne aykırılığın TCK 138 ile yaptırıma bağlanması güvence olarak görülmüştür.
Anayasa Mahkemesi (Norm Denetimi)
E. 2017/180, K. 2018/109, T. 06.12.2018
Nüfus kayıtlarına ilişkin veri paylaşımı düzenlemesinin incelenmesinde, görevlilerin veri paylaşımı kurallarına aykırılığı hâlinde 6698 sayılı Kanun’un uygulanacağı ve KVKK 17 uyarınca silme yükümlülüğüne aykırılığın TCK 138 ile yaptırıma bağlandığı vurgulanmıştır.
Karardan alıntı
“6698 sayılı Kanun’un 17. maddesinde, kişisel verilere ilişkin suçlar bakımından 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 135 ila 140. maddeleri hükümlerinin uygulanacağı ve Kanun’un 7. maddesi hükmüne aykırı olarak kişisel verileri silmeyen veya anonim hâle getirmeyenlerin 5237 sayılı Kanun’un 138. maddesine göre cezalandırılacağı hükme bağlanmıştır.”
İçtihat özetiSağlık verilerinde silme ve anonimleştirme yükümlülüğüne aykırılığın TCK 138 ile cezalandırılması güvence sayılmıştır.
Anayasa Mahkemesi (Norm Denetimi)
E. 2016/125, K. 2017/143, T. 28.09.2017
Sağlık verilerinin işlenmesine ilişkin kuralların incelenmesinde, 6698 sayılı Kanun’daki güvencelere uyulmaması hâlinde TCK 135-140’ın uygulanacağı ve silme veya anonimleştirme yükümlülüğüne aykırılığın TCK 138 ile cezalandırılacağı, özel hayat ve kişisel verilerin korunmasına yönelik yasal güvenceler arasında sayılmıştır.
Karardan alıntı
“Aksi hâlde Kanun’un 17. maddesinde yer alan kişisel verilere ilişkin suçlar bakımından 5237 sayılı Kanun’un 135 ila 140. maddeleri hükümleri uygulanacak ve Kanun’un 7. maddesi hükmüne aykırı olarak kişisel verileri silmeyen veya anonim hâle getirmeyenler 5237 sayılı Kanun’un 138. maddesine göre cezalandırılacaktır.”
İçtihat özetiVerileri yok etmeme suçu şikâyete bağlı değildir; şikâyetten vazgeçme sonuç doğurmaz.
Yargıtay 12. Ceza Dairesi
E. 2013/5030, K. 2013/25781, T. 18.11.2013
TCK 139/1 uyarınca 135, 136 ve 138. maddelerdeki kişisel verilerin kaydedilmesi, verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme ve verileri yok etmeme suçlarının soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı değildir; bu nedenle şikâyetten vazgeçme sonuç doğurmaz.
Karardan alıntı
“5237 sayılı TCK'nın 139/1. maddesine göre, aynı Kanunun 135, 136 ve 138. maddelerinde düzenlenen, kişisel verilerin kaydedilmesi, verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme ve verileri yok etmeme suçlarının soruşturulmasının ve kovuşturulmasının şikayete bağlı olmadığından”
İçtihat özetiSüresi geçen verileri sistemde yok etmeyen sanıklar 138'den cezalandırılmış; değişiklik öncesi lehe hüküm uygulanmıştır.
Yargıtay 3. Ceza Dairesi
E. 2021/4197, K. 2023/2716, T. 09.05.2023
Kararda aktarılan ilk derece gerekçesine göre, kanunların belirlediği sürelerin geçmesine karşın verileri sistem içinde yok etmeyen sanıkların eylemi TAPE kayıtları ve görüntü tutanaklarıyla sabit görülerek TCK 138'den cezalandırılmalarına karar verilmiştir. 6526 sayılı Kanunla artırılan cezaya göre değişiklik öncesi düzenleme sanıklar lehine bulunarak uygulanmıştır.
Karardan alıntı
“Eski yasaya göre alt sınırdan ceza tayin edildiği takdirde verilecek ceza 6 ay hapis, düzenleme sonrası alt sınırdan ceza tayin edildiğinde verilecek ceza 1 yıl hapistir. Eski düzenleme daha lehe olduğundan sanıkların bu yasa uyarınca cezalandırılmasına karar vermek gerekmiştir.”
İlkeler karar metinlerinden derlenmiştir; uygulamada kararın tam metni esas alınmalıdır. Künyeler De Jure ve Yargı PRO içtihat veri tabanlarından doğrulanmıştır.
Sıkça Sorulan Sorular
Verileri yok etmeme suçunu kimler işleyebilir?
Madde metnine göre yalnızca kanunların belirlediği süreler geçtiğinde verileri sistem içinde yok etmekle yükümlü olanlar fail olabilir. 6698 sayılı Kanun’un 17. maddesi, KVKK 7’ye aykırı olarak kişisel verileri silmeyen veya anonim hâle getirmeyenlerin de TCK 138’e göre cezalandırılacağını öngörür.
İletişimin dinlenmesiyle elde edilen kayıtların imha edilmemesi bu suçu oluşturur mu?
Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 2025 tarihli kararında, Cumhuriyet savcısının dinlenen kişinin aile bireyleriyle görüşmelerini imha ettirmeyip adli emanette saklatması verileri yok etmeme suçu olarak nitelendirilmiştir. CMK’ya göre yok edilmesi gereken veriler bakımından 138/2 cezanın bir kat artırılmasını öngörür.
Bu suç şikâyete bağlı mıdır?
Hayır. TCK 139, verileri yok etmeme suçunu şikâyete bağlı suçlar dışında tutar; soruşturma resen yürütülür.