- AdresHukukçular Towers, Mustafa Kemal Paşa Caddesi, Cevizli, Seyitgazi Sokağı No: 66/A D: 15, 34865 Kartal/İstanbul
- E-Posta Adresi[email protected]
Hazırlayan: Av. Coşkun Genç, İstanbul Barosu · Güncelleme: 15.10.2026
ÖZET · 6 fıkra · ~3 dk okuma
Savcıya etkin pişmanlık ve şahsi cezasızlık hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığı, belirli suçlarda ise kamu davasının açılmasını erteleme yetkisi tanır.
Resmî Metin
Kamu davasını açmada takdir yetkisi
Madde 171– (Değişik: 6/12/2006 – 5560/22 md.)
(1) Cezayı kaldıran şahsî sebep olarak etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmasını gerektiren koşulların ya da şahsî cezasızlık sebebinin varlığı halinde, Cumhuriyet savcısı kovuşturmaya yer olmadığı kararı verebilir.
(2) (Değişik:17/10/2019-7188/19 md.) Uzlaştırma ve önödeme kapsamındaki suçlar hariç olmak üzere, Cumhuriyet savcısı, üst sınırı üç yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı, yeterli şüphenin varlığına rağmen, kamu davasının açılmasının beş yıl süre ile ertelenmesine karar verebilir. Suçtan zarar gören veya şüpheli, bu karara 173 üncü madde hükümlerine göre itiraz edebilir.
(3) Kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilebilmesi için;
a) Şüphelinin daha önce kasıtlı bir suçtan dolayı hapis cezası ile mahkûm olmamış bulunması,
b) Yapılan soruşturmanın, kamu davası açılmasının ertelenmesi halinde şüphelinin suç işlemekten çekineceği kanaatini vermesi,
c) Kamu davası açılmasının ertelenmesinin, şüpheli ve toplum açısından kamu davası açılmasından daha yararlı olması,
d) Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı ve Cumhuriyet savcısı tarafından tespit edilen zararın, aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi,
koşullarının birlikte gerçekleşmesi gerekir.
(4) Erteleme süresi içinde kasıtlı bir suç işlenmediği takdirde, kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir. Erteleme süresi içinde kasıtlı bir suç işlenmesi halinde kamu davası açılır. Erteleme süresince zamanaşımı işlemez.
(5) Kamu davasının açılmasının ertelenmesine ilişkin kararlar, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir. Bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi halinde, bu maddede belirtilen amaç için kullanılabilir.
(6) (Ek:17/10/2019-7188/19 md.) Bu madde hükümleri;
a) Suç işlemek için örgüt kurmak, yönetmek veya örgüte üye olmak suçları ile örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar,
b) Kamu görevlisi tarafından görevi sebebiyle veya kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen suçlar ile asker kişiler tarafından işlenen askerî suçlar,
c) Cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar,
hakkında uygulanmaz.
Değişiklik notları (1)
- 17/10/2019 tarihli ve 7188 sayılı Kanunun 19 uncu maddesiyle bu fıkrada yer alan “, uzlaşmaya ilişkin hükümler saklı kalmak üzere” ibaresi madde metninden çıkarılmış, (d) bendinde yer alan “uğradığı zararın,” ibaresi “uğradığı ve Cumhuriyet savcısı tarafından tespit edilen zararın,” şeklinde değiştirilmiştir.
Açıklama
CMK 171, Türk ceza muhakemesinde benimsenen kamu davasını açma mecburiyeti ilkesinin istisnalarını düzenler. Kural olarak Cumhuriyet savcısı, soruşturma sonunda yeterli şüphe oluşmuşsa iddianame düzenlemek zorundadır (CMK 170). Madde 171 ise savcıya iki durumda takdir yetkisi tanır.
Birinci fıkra: Cezayı kaldıran şahsi sebep olarak etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmasını gerektiren koşullar ya da şahsi cezasızlık sebebi (örneğin belirli akrabalar arasında işlenen malvarlığı suçlarında) varsa, savcı yeterli şüpheye rağmen kovuşturmaya yer olmadığına karar verebilir. Yargıtay, bu tür kararların takdir yetkisine dayandığını ve CMK 173/5 uyarınca itiraza konu olamayacağını kabul etmektedir.
İkinci ila beşinci fıkralar – kamu davasının açılmasının ertelenmesi (KDAE): Uzlaştırma ve önödeme kapsamı dışındaki, üst sınırı üç yıl veya daha az hapis cezası gerektiren suçlarda savcı, yeterli şüpheye rağmen kamu davasının açılmasını beş yıl süreyle erteleyebilir. Bunun için şu koşulların birlikte bulunması gerekir:
- şüphelinin daha önce kasıtlı bir suçtan hapis cezasıyla mahkûm olmamış olması,
- soruşturmanın, şüphelinin suç işlemekten çekineceği kanaatini vermesi,
- ertelemenin şüpheli ve toplum açısından dava açılmasından daha yararlı olması,
- savcı tarafından tespit edilen zararın aynen iade, eski hâle getirme veya tazmin yoluyla tamamen giderilmesi.
Erteleme süresinde kasıtlı suç işlenmezse kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir; kasıtlı suç işlenirse kamu davası açılması zorunludur. Erteleme süresince zamanaşımı işlemez ve kararlar özel bir sisteme kaydedilir.
İtiraz: 7188 sayılı Kanun öncesinde metinde yalnız suçtan zarar görenin itirazı öngörülmüştü; Yargıtay bazı kararlarında şüpheliye de kıyasen itiraz hakkı tanımıştır. 7188 sayılı Kanun ile şüpheliye açıkça itiraz hakkı verilmiştir. Altıncı fıkra; örgüt suçları, kamu görevlisinin görevi sebebiyle veya kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen suçlar, askerî suçlar ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda erteleme kurumunun uygulanmayacağını belirtir.
Bilişim suçları soruşturmalarında da, suçun üst sınırı ve zararın giderilip giderilmediği, erteleme imkânının değerlendirilmesinde belirleyici olur.
İlgili Yargı Kararları – CMK m.171 uygulaması
İçtihat özetiKamu davasının açılmasının ertelenmesine şüphelinin itiraz hakkı 7188 sayılı Kanunla CMK 171/2'ye eklenmiştir.
Yargıtay 10. Ceza Dairesi
E. 2025/1691, K. 2025/4543, T. 21.04.2025
Daire, CMK 173'ün yalnız kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlara itirazı düzenlediğini, kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararına şüphelinin itirazı konusunda kanunda boşluk bulunduğunu belirtmiştir. Bu boşluğun içtihatla giderilmeye çalışıldığını ve sonunda 7188 sayılı Kanun ile CMK 171/2'ye şüpheliye de itiraz hakkı tanıyan hükmün eklendiğini vurgulamıştır.
Karardan alıntı
“varolan ve içtihatlarla giderilmeye çalışılan bu boşluk daha sonra kanun koyucu tarafından 17/10/2019 tarihli 7188 sayılı yasanın 19. maddesi ile CMK'nın 171/2 maddesinde değişiklik yapılarak erteleme kararlarına karşı suçtan zarar gören veya şüphelinin bu karara CMK'nın 173 üncü madde hükümlerine göre itiraz edebileceğini düzenlemiştir.”
İçtihat özetiErteleme süresinde kasıtlı suç işlenirse kamu davası açılması zorunludur; seri muhakeme uygulanamaz.
Yargıtay 12. Ceza Dairesi
E. 2025/697, K. 2025/4113, T. 21.04.2025
Kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararından sonra erteleme süresi içinde kasıtlı suç işlenmesi hâlinde, CMK 171/4 uyarınca kamu davası açılması yasal zorunluluktur. Daire, bu durumda seri muhakeme usulünün uygulanamayacağını ve itirazın kabulü yönündeki merci kararının isabetsiz olduğunu belirtmiştir.
Karardan alıntı
“erteleme süresi içerisinde şüphelinin işlediği kasıtlı suç nedeniyle 5271 sayılı Kanun'un 171/4. maddesi uyarınca hakkında kamu davası açılmasında yasal zorunluluk bulunduğu gözetilmeksizin, itirazın reddine yerine yazılı şekilde kabulüne karar verilmesinde isabet görülmemiştir.”
İçtihat özetiEtkin pişmanlık veya şahsi cezasızlık nedeniyle verilen takipsizlik kararına CMK 173 itirazı uygulanmaz.
Yargıtay 2. Ceza Dairesi
E. 2024/10965, K. 2024/15452, T. 23.10.2024
Daire, CMK 171/1 kapsamında etkin pişmanlık veya şahsi cezasızlık sebebine dayanılarak verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı, CMK 173/5 ile birlikte değerlendirmiştir. Savcının kamu davasını açmama yönünde takdir yetkisini kullandığı bu hâllerde CMK 173'teki itiraz hükmü uygulanmaz.
Karardan alıntı
“Cumhuriyet savcısının kararına itirazı düzenleyen aynı Kanun'un 173/5. maddesindeki ''Cumhuriyet savcısının kamu davasının açılmaması hususunda takdir yetkisini kullandığı hâllerde bu madde hükmü uygulanmaz.'' şeklindeki düzenlemeler birlikte nazara alındığında”
İçtihat özetiAkrabalar arası malvarlığı suçlarında şahsi cezasızlık varsa savcı kovuşturmaya yer olmadığına karar verebilir.
Yargıtay 8. Ceza Dairesi
E. 2017/18339, K. 2018/4504, T. 19.04.2018
Akrabalar arasında işlenen malvarlığına karşı suçlarda öngörülen şahsi cezasızlık sebebi bulunduğunda, Cumhuriyet savcısı CMK 171/1 uyarınca kovuşturmaya yer olmadığına karar verebilir. Bu karara yönelik itirazın kabul edilmesi hatalı bulunmuş, itirazın reddi gerektiği belirtilmiştir.
Karardan alıntı
“itiraz merciince kovuşturmaya yer olmadığına dair karara ilişkin itirazın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde itirazın kabulüne verilmesi”
İçtihat özetiCMK 171 kovuşturma mecburiyetinin istisnasıdır; tereddüt hâlinde dava açma yönünde takdir kullanılmalıdır.
Yargıtay 16. Ceza Dairesi
E. 2016/7553, K. 2017/5508, T. 29.11.2017
CMK kamu davasının açılmasında kovuşturma mecburiyeti ilkesini benimsemiştir; CMK 171 bu kuralın istisnasıdır. Maddede sayılan şartların varlığında savcı takdir hakkını kullanarak davayı açıp açmamakta serbesttir; tereddüt hâlinde ise dava açma yönünde takdir kullanılmalıdır.
Karardan alıntı
“Yani CMK’nın 171. maddesi kapsamında Cumhuriyet savcısına takdir yetkisi tanındığında maddede sayılan şartların varlığı halinde Cumhuriyet savcısı takdir hakkını kullanarak kamu davasını açıp açmamakta serbesttir. Tereddüt halinde kamu davası açma yönünde takdirini kullanması gerekir.”
İçtihat özetiYeterli şüphe olsa da etkin pişmanlık nedeniyle verilen takipsizlik kararına itiraz edilemez.
Yargıtay 16. Ceza Dairesi
E. 2015/3, K. 2017/3, T. 24.04.2017
Savcı, suçun işlendiği konusunda yeterli şüpheye ulaşsa dahi cezayı kaldıran şahsi sebep niteliğindeki etkin pişmanlık nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verebilir. Bu karara karşı CMK 173/5 gereği itiraz yoluna gidilemez.
Karardan alıntı
“Cumhuriyet Savcısı, suçun işlendiği konusunda yeterli şüpheye ulaşsa dahi, cezayı kaldıran şahsi sebep olarak etkin pişmanlığın varlığı nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verebilir. Bu karara karşı itiraz kanun yoluna başvurulamaz.”
İçtihat özeti7188 sayılı Kanun öncesinde yükümlülüklü erteleme kararına şüphelinin de kıyasen itiraz edebileceği kabul edilmiştir.
Yargıtay 20. Ceza Dairesi
E. 2015/8231, K. 2016/4886, T. 26.09.2016
7188 sayılı Kanun öncesindeki dönemde, şüpheliye yükümlülük getiren erteleme kararlarına karşı (TCK 191/2) adil yargılanma hakkı ve masumiyet karinesi gereği, suçtan zarar gören için tanınan itiraz hakkının şüpheli için de kıyas yoluyla uygulanması gerektiği kabul edilmiştir.
Karardan alıntı
“CMK'nın 171. ve 173. maddelerinde suçtan zarar gören için tanınan "kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararına itiraz" hakkıyla ilgili hükümlerin, TCK'nın 191. maddesinin 2. fıkrası kapsamında verilen kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararına karşı "şüpheli" için de kıyas yolu ile uygulanması gerekir.”
İçtihat özetiKamu davasının açılmasının ertelenmesine suçtan zarar gören CMK 173 usulüne göre itiraz edebilir.
Yargıtay 10. Ceza Dairesi
E. 2024/2322, K. 2024/16339, T. 11.03.2024
Kamu davasının açılmasının ertelenmesi CMK 171/2'de düzenlenmiş olup bu karara karşı suçtan zarar gören, CMK 173 hükümlerine göre itiraz yoluna başvurabilir. İtiraz incelemesi, sulh ceza hâkimliğince CMK 173 usulüne göre yapılır.
Karardan alıntı
“Kamu davasının açılmasının ertelenmesi müessesesi 5271 sayılı Kanun'un 171 inci maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenmiştir. Aynı maddenin ikinci fıkrasının son cümlesi, kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararlarına karşı suçtan zarar görenin 5271 sayılı Kanun'un 173 üncü madde hükümlerine göre itiraz yoluna gidebileceğini hüküm altına almıştır.”
İçtihat özetiİtiraz hakkı bildirilmeden tebliğ edilen erteleme kararı kesinleşmez; yükümlülük ihlali nedeniyle yargılama yapılamaz.
Yargıtay 10. Ceza Dairesi
E. 2021/3418, K. 2023/11256, T. 19.12.2023Bozma
Kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararında şüpheliye itiraz hakkı ve süresi usulünce bildirilmemişse karar kesinleşmiş sayılmaz. Kesinleşmeden önceki yükümlülük ihlali nedeniyle kovuşturma şartı oluşmadığından mahkeme durma kararı vermeli, mahkûmiyet hükmü kurmamalıdır.
Karardan alıntı
“sanık hakkında kovuşturma şartlarının oluşmaması nedeniyle, 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrası gereğince kovuşturma şartının gerçekleşmesini beklemek üzere, kamu davasının durmasına ve gerekli tebligat işlemlerinin tamamlanarak, kararın infazına devam edilmesi için dosyanın Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar verilmesi yerine yargılamaya devamla sanık hakkında mahkûmiyet hükmü kurulması, nedeniyle hukuka aykırılık görülmüştür.”
İçtihat özetiErteleme süresinde kasıtlı suç işleyen şüpheli hakkında seri muhakeme uygulanamaz; iddianame düzenlenmesi zorunludur.
Yargıtay 8. Ceza Dairesi
E. 2024/25942, K. 2025/3057, T. 17.04.2025Kanun yararına bozma
Hakkında kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilen şüpheli erteleme süresinde kasıtlı suç işlerse CMK 171/4 uyarınca kamu davası açılmalıdır. Bu durumda seri muhakeme usulü uygulanamayacağından talepnamenin reddine yönelik karara itirazın kabulü kanuna aykırıdır.
Karardan alıntı
“kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilen şüpheli hakkında seri muhakeme usulü uygulanamayacağı ve erteleme süresi içerisinde işlediği kasıtlı suç nedeniyle iddianame düzenlenmesinde yasal zorunluluk bulunduğu gözetilerek itirazın reddi yerine yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi, Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.”
İçtihat özetiKesinleşmiş erteleme kararının süresi içinde kasıtlı suç işlenmesi hâlinde kamu davası açılması yasal zorunluluktur.
Yargıtay 12. Ceza Dairesi
E. 2023/4885, K. 2023/5173, T. 28.11.2023Kanun yararına bozma
Daha önce aynı suçtan kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilen şüpheli hakkında seri muhakeme usulü uygulanamaz. Kesinleşen erteleme kararının süresi içinde işlenen kasıtlı suç nedeniyle CMK 171/4 uyarınca kamu davası açılması zorunludur.
Karardan alıntı
“erteleme süresi içerisinde şüphelinin 19.03.2022 tarihinde işlediği kasıtlı suç nedeniyle aynı Kanun'un 171 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca hakkında kamu davası açılmasında yasal zorunluluk bulunduğunun gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesi, Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.”
İlkeler karar metinlerinden derlenmiştir; uygulamada kararın tam metni esas alınmalıdır. Künyeler De Jure ve Yargı PRO içtihat veri tabanlarından doğrulanmıştır.
Sıkça Sorulan Sorular
Kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararına itiraz edilebilir mi?
Evet. 7188 sayılı Kanun ile değişik CMK 171/2'ye göre suçtan zarar gören veya şüpheli bu karara CMK 173 hükümlerine göre sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir. Yargıtay, bu düzenlemeden önceki boşluğun içtihatla giderilmeye çalışıldığını belirtmiştir.
Erteleme süresi içinde yeni bir suç işlenirse ne olur?
Beş yıllık erteleme süresinde kasıtlı bir suç işlenirse kamu davası açılır. Yargıtay 12. Ceza Dairesi bu durumda dava açılmasının yasal zorunluluk olduğunu vurgulamıştır. Süre kasıtlı suç işlenmeden geçerse kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir.
Etkin pişmanlık nedeniyle verilen kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz edilebilir mi?
CMK 173/5'e göre savcının kamu davasını açmama konusunda takdir yetkisini kullandığı hâllerde itiraz hükmü uygulanmaz. Yargıtay kararlarında, CMK 171/1 kapsamındaki etkin pişmanlık kararlarına karşı itiraz yolunun kapalı olduğu belirtilmiştir.