- AdresHukukçular Towers, Mustafa Kemal Paşa Caddesi, Cevizli, Seyitgazi Sokağı No: 66/A D: 15, 34865 Kartal/İstanbul
- E-Posta Adresi[email protected]
Hazırlayan: Av. Coşkun Genç, İstanbul Barosu · Güncelleme: 15.10.2026
ÖZET · 5 fıkra · ~2 dk okuma
TCK 168, hırsızlık, dolandırıcılık gibi malvarlığı suçlarında failin bizzat pişmanlık göstererek zararı gidermesi hâlinde cezada indirim öngörür.
Resmî Metin
Etkin pişmanlık
Madde 168– (Değişik: 29/6/2005 – 5377/20 md.)
(1) Hırsızlık, mala zarar verme, güveni kötüye kullanma, dolandırıcılık, hileli iflâs, taksirli iflâs (…) suçları tamamlandıktan sonra ve fakat bu nedenle hakkında kovuşturma başlamadan önce, failin, azmettirenin veya yardım edenin bizzat pişmanlık göstererek mağdurun uğradığı zararı aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen gidermesi halinde, verilecek cezanın üçte ikisine kadarı indirilir.
(2) Etkin pişmanlığın kovuşturma başladıktan sonra ve fakat hüküm verilmezden önce gösterilmesi halinde, verilecek cezanın yarısına kadarı indirilir.
(3) Yağma suçundan dolayı etkin pişmanlık gösteren kişiye verilecek cezanın, birinci fıkraya giren hallerde yarısına, ikinci fıkraya giren hallerde üçte birine kadarı indirilir.
(4) Kısmen geri verme veya tazmin halinde etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanabilmesi için, ayrıca mağdurun rızası aranır.
(5) (Ek: 2/7/2012 – 6352/84 md.) Karşılıksız yararlanma suçunda, fail, azmettiren veya yardım edenin pişmanlık göstererek mağdurun, kamunun veya özel hukuk tüzel kişisinin uğradığı zararı, soruşturma tamamlanmadan önce tamamen tazmin etmesi halinde kamu davası açılmaz; zararın hüküm verilinceye kadar tamamen tazmin edilmesi halinde ise, verilecek ceza üçte birine kadar indirilir. Ancak kişi, bu fıkra hükmünden iki defadan fazla yararlanamaz.
Değişiklik notları (1)
- 2/7/2012 tarihli ve 6352 sayılı Kanunun 84 üncü maddesiye bu fıkrada yer alan “ve karşılıksız yararlanma” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
Açıklama
Türk Ceza Kanunu'nun 168. maddesi, malvarlığına karşı bazı suçlarda etkin pişmanlık hâlinde cezada indirim öngörür. Madde sınırlı sayıda suçu kapsar: hırsızlık, mala zarar verme, güveni kötüye kullanma, dolandırıcılık, hileli iflas ve taksirli iflas için birinci ve ikinci fıkralar; yağma için üçüncü fıkra; karşılıksız yararlanma için beşinci fıkra uygulanır. Maddenin bugünkü hâli 5377 sayılı Kanunla değiştirilmiş, beşinci fıkra 6352 sayılı Kanunla eklenmiştir.
Uygulamanın temel şartları ve öne çıkan noktalar şunlardır:
- Bizzat ve gönüllü pişmanlık: Ceza Genel Kurulu'na göre fail, azmettiren veya yardım eden bizzat pişmanlık göstererek zararı aynen geri verme veya tazmin yoluyla gidermelidir. Yakalama ya da arama sonucu kollukça ele geçirilen, el konulması kaçınılmaz olan eşyanın teslimi rızai iade sayılmamaktadır. Buna karşılık failin malın yerini göstermesi veya kendiliğinden teslim etmesi, etkin pişmanlık kapsamında değerlendirilebilmektedir.
- Aşama ayrımı: Zararın kovuşturma başlamadan önce giderilmesi birinci fıkraya, kovuşturma başladıktan sonra ve hüküm verilmeden önce giderilmesi ikinci fıkraya göre daha az oranda indirim sonucunu doğurur. Bu nedenle zararın hangi aşamada giderildiğinin kararda açıkça belirlenmesi gerekir.
- Kısmi iade ve mağdurun rızası: Dördüncü fıkra uyarınca kısmen geri verme veya tazmin hâlinde mağdurun rızası aranır. Yargıtay, kısmi iade durumunda mağdura rızasının açıkça sorulmasını ve iadenin hangi aşamada gerçekleştiğinin belirlenmesini zorunlu görmektedir. Zararın bir kısmı soruşturmada, kalanı kovuşturmada giderilmiş ve mağdur ilk aşamadaki kısmi iadeye rıza göstermişse birinci fıkra uygulanır.
- İştirak: Etkin pişmanlık kişiseldir. Zararın giderilmesine katkı sağlamayan şerik, diğer şeriğin iadesinden kural olarak yararlanamaz. Ancak zarar tamamen giderilmişse ve diğer şeriklerin giderebileceği bir zarar kalmamışsa farklı değerlendirme yapılmaktadır.
Madde metni, birinci fıkradaki indirimin suçlar tamamlandıktan sonra gösterilen pişmanlığa ilişkin olduğunu açıkça belirtir. İndirim oranının belirlenmesinde zararın giderildiği aşama ve mağdurun tutumu belirleyicidir.
İlgili Yargı Kararları – TCK m.168 uygulaması
İçtihat özetiİştirak hâlinde hırsızlıkta yalnız kısmi iade yapan şerik, mağdur rızasıyla etkin pişmanlıktan yararlanır.
Yargıtay 2. Ceza Dairesi
E. 2023/26865, K. 2026/4540, T. 05.03.2026
İştirak hâlinde işlenen hırsızlıkta kısmi iade yapan şerik hakkında, mağdurun rızası sorularak etkin pişmanlık uygulanabilir. Zararın giderilmesine katkı sağlamayan diğer şerikler kural olarak bu indirimden yararlanamaz.
Karardan alıntı
“kalan zararın giderilmesi yönünde katkı sağlamayan ve bu şekilde etkin pişmanlık göstermeyen diğer şerikler hakkında hiçbir şekilde aynı Kanun'un 168. maddesi gereğince indirim yapılamayacağı”
İçtihat özetiSoruşturmada kısmi, kovuşturmada tam iadede mağdur rızasına göre 168/1 veya 168/2 uygulanır.
Yargıtay 2. Ceza Dairesi
E. 2023/5717, K. 2025/2955, T. 18.02.2025Bozma
Soruşturma aşamasında kısmi iade, kovuşturma aşamasında kalan zararın tamamen giderilmesi hâlinde önce mağdura soruşturmadaki kısmi iadeye rızası sorulmalıdır. Rıza varsa 168/1-4, yoksa 168/2-4 uygulanmalıdır.
Karardan alıntı
“katılanın kısmî iade nedeniyle sanıkların cezasından etkin pişmanlık indirimi yapılmasına rızasının bulunmaması hâlinde ise zararın tamamının kovuşturma evresinde giderilmesi nedeniyle aynı Kanun'un 168/2-4 maddesinde tanımlanan etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması gerektiğini gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması Bozmayı gerektirmiş”
İçtihat özetiKolluk araştırmasıyla bulunup iade edilen araçta failin rızai iadesi olmadığından etkin pişmanlık uygulanmaz.
Yargıtay 2. Ceza Dairesi
E. 2023/28192, K. 2024/1776, T. 07.02.2024
Sanık tarafından gerçekleştirilmiş rızai bir iade bulunmayan, aracın kolluk araştırması sonucu bulunup sahibine teslim edildiği olayda etkin pişmanlık şartları oluşmamıştır.
Karardan alıntı
“Sanık tarafından gerçekleştirilmiş rızaî iadenin bulunmaması, kolluk görevlilerince yapılan araştırma üzerine aracın sahibine ulaşılarak teslim edilmesi nedeniyle etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanma koşullarının bulunmadığı”
İçtihat özetiKısmi tazmin iddianameden önce, kalanı kovuşturmada ödenmişse mağdurun rızası sorulmalıdır.
Yargıtay 2. Ceza Dairesi
E. 2023/21553, K. 2024/4205, T. 13.03.2024
Kısmi tazminat iddianameden önce, kalan kısmın tamamı ise kovuşturma aşamasında ödenmişse mağdura soruşturmadaki kısmi iade nedeniyle etkin pişmanlık uygulanmasına rızası olup olmadığı sorulmalıdır.
Karardan alıntı
“kısmen tazminin iddianame tarihinden önce gerçekleşmiş olması karşısında, sanık hakkında 5237 sayılı Kanun'un 168/1-4. maddesi uyarınca soruşturma aşamasındaki kısmi iade nedeniyle etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmasına rızasının olup olmadığının mağdurlardan sorularak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği”
İçtihat özetiÜst aramasında ele geçirilmesi kaçınılmaz olan eşyanın teslimi etkin pişmanlık sayılmaz.
Yargıtay 6. Ceza Dairesi
E. 2022/15888, K. 2023/8727, T. 13.02.2023
Sanığın sırtında suç konusu gitarla yakalandığı olayda gitarın üst aramasında ele geçirilmesi kaçınılmaz olduğundan, kolluğa rızaen teslim savunmasına rağmen etkin pişmanlık uygulanmaz.
Karardan alıntı
“suça konu gitarın kolluk görevlileri tarafından yakalanan sanığın yapılacak olan üst aramasında ele geçirilmesinin muhakkak olması nedeniyle etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanamayacağı anlaşılmış olup kararda hukuka aykırılık görülmemiştir.”
İçtihat özetiZararı sanık değil başkası karşılamışsa etkin pişmanlık indirimi uygulanmaz.
Yargıtay 15. Ceza Dairesi
E. 2017/2561, K. 2018/730, T. 07.02.2018
Etkin pişmanlık için sanığın bizzat pişmanlık göstererek zararı karşılaması gerekir. Zararın başka bir kişi tarafından karşılandığı durumda sanık bu indirimden yararlanamaz.
Karardan alıntı
“etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanabilmesi için sanığın bizzat pişmanlık göstererek zararı karşılaması gerektiği, somut olayda ise zararın sanık tarafından karşılanmadığı anlaşılmakla”
İçtihat özetiKolluk geldiğinde suçu ikrar edip eşyanın tamamını rızasıyla teslim eden sanık etkin pişmanlıktan yararlanır.
Yargıtay 17. Ceza Dairesi
E. 2018/6108, K. 2019/7824, T. 21.05.2019
Kolluğun evine gelmesi üzerine suçu ikrar edip mağdura ait eşyanın tamamını kendi rızasıyla eksiksiz teslim eden sanık hakkında etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması isabetlidir.
Karardan alıntı
“sanığın suçları kendisinin işlediğini söyleyerek kendi rızası ile temyiz incelemesine konu olan, müştekiye ait tüm eşyayı eksiksiz olarak teslim ettiği olayda, sanık hakkında etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmasına ilişkin mahkeme kararında usul ve yasaya aykırılık görülmediğinden”
İçtihat özetiKısmi iadeye mağdur muvafakat etmişse 168/1, etmemişse tam gidermenin olduğu aşamaya göre 168/2 uygulanır.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu
E. 2015/1064, K. 2017/334, T. 13.06.2017
Zararın bir kısmı soruşturmada, kalanı kovuşturmada giderilmiş ve mağdur bu iadeye muvafakat etmişse pişmanlık iradesi ilk olarak soruşturmada ortaya çıktığından 168/1 uygulanır. Muvafakat yoksa zararın tamamen giderildiği kovuşturma aşaması esas alınarak 168/2 uygulanır.
Karardan alıntı
“pişmanlık iradesinin ilk olarak soruşturma aşamasında tezahür ettiği de dikkate alınarak, TCK'nun 168/1. maddesi uyarınca ceza indirimine gidileceği; mağdurun muvafakatının bulunmadığı hallerde ise zararın tamamen giderildiği aşama olarak, kovuşturma aşamasında gerçekleşen iade nedeniyle aynı Kanunun 168/2. maddesinin tatbik edileceğinde bir tereddüt bulunmamaktadır.”
İçtihat özetiKısmi iade veya tazminde etkin pişmanlık mağdurun rızasına bağlıdır.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu
E. 2014/360, K. 2016/421, T. 15.11.2016
Kanun koyucu kısmi iade veya tazminde etkin pişmanlığın uygulanmasını mağdurun iradesine bağlamıştır. Mağdur kısmi iadeye rıza göstermezse fail etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanamaz.
Karardan alıntı
“kanun koyucu, kısmen iade veya tazmin nedeniyle etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmasında, mağdurun iradesini esas almak suretiyle, bu hükmün uygulanabilmesini mağdurun rızası şartına bağlamış”
İçtihat özetiEtkin pişmanlık yalnız sayılan suçlarda ve failin zararı bizzat tamamen gidermesiyle uygulanır.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu
E. 2013/798, K. 2014/146, T. 25.03.2014
Etkin pişmanlık yalnızca maddede sınırlı olarak sayılan suçlarda uygulanabilir ve failin bizzat pişmanlık göstererek zararı tamamen gidermesini gerektirir.
Karardan alıntı
“TCK’nun 168. maddesinde yer alan "etkin pişmanlık" hükmünün uygulanabilmesi için, maddede sınırlı bir şekilde sayılan suçların işlenmesi durumunda, failin bizzat pişmanlık göstererek mağdurun uğradığı zararı, geri verme veya tazmin suretiyle tamamen gidermesi gerekmektedir.”
İçtihat özetiSoruşturmada kısmi iadeye mağdur rıza gösterirse indirim 168/1'e göre ve yarıdan fazla oranda yapılmalıdır.
Yargıtay 2. Ceza Dairesi
E. 2022/15158, K. 2026/4266, T. 03.03.2026Bozma
İştirak hâlinde işlenen hırsızlıkta kısmi iade yapan şerik bakımından zararın giderildiği aşama belirlenmeli ve mağdurun etkin pişmanlığa rızası sorulmalıdır. Soruşturmada yer gösterilerek sağlanan kısmi iadeye şikâyetçi rıza göstermişse 168/1 uyarınca yarıdan fazla indirim yapılmalı, 168/2 ile yarı oranında indirim fazla ceza tayinidir; zararın giderilmesine katkısı olmayan şerikler indirimden yararlanamaz.
Karardan alıntı
“etkin pişmanlığın soruşturma aşamasında gerçekleşmiş olması nedeniyle sanık hakkında 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 168/1. maddesi uyarınca 1/2 oranından fazla oranda indirim yapılması gerektiği gözetilmeden aynı Kanun'nun 168/2. maddesi uygulanarak 1/2 oranında indirim yapılmak suretiyle fazla ceza tayini Bozmayı gerektirmiş”
İçtihat özetiMağdurun sanığın anlatımıyla belirlenip eşyanın soruşturmada iade edilmesi 168/1'deki etkin pişmanlıktır.
Yargıtay 2. Ceza Dairesi
E. 2023/22181, K. 2025/2112, T. 10.02.2025Bozma
Çalınan bisikletle yakalanan sanığın kendi anlatımıyla mağdurun kim olduğunun belirlenmesi ve bisikletin soruşturma aşamasında iade edilmesi, failin katkısıyla gerçekleşen bir iadedir. Şikâyetçinin zararının giderildiğini beyan ettiği bu durumda sanık hakkında 168/1'deki etkin pişmanlık hükmü uygulanmalıdır.
Karardan alıntı
“suça konu bisiklet ile gezerken yakalanan sanığın kendi anlatımıyla mağdurun kim olduğunun belirlenip bisikletin iade edilmiş olması ve şikâyetçinin 10.01.2023 tarihli duruşmada zararının giderildiğine dair beyanı karşısında, soruşturma aşamasında gerçekleşen iade nedeniyle sanık hakkında TCK'nın 168/1. maddesinde düzenlenen etkin pişmanlık hükmünün uygulanması gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesi Bozmayı gerektirmiş”
İçtihat özetiZarar soruşturmada giderilmişse etkin pişmanlık indirimi yarı oranından fazla olmalıdır.
Yargıtay 2. Ceza Dairesi
E. 2022/6058, K. 2024/3149, T. 27.02.2024
Zararın soruşturma aşamasında giderilmesi hâlinde 168/1 uyarınca cezanın üçte ikisine kadarı, kovuşturma aşamasında giderilmesi hâlinde ise 168/2 uyarınca yarısına kadarı indirilir. Bu kademelendirme gereği soruşturmada zararı gideren sanık hakkında yapılacak indirim, 1/2 oranından fazla olmalıdır; 1/2 oranında indirim fazla ceza tayinidir.
Karardan alıntı
“katılanın zararın soruşturma aşamasında giderdiği anlaşılan sanık hakkında etkin pişmanlık hükmü nedeniyle uygulanacak indirimin yine aynı Kanun'un 168/2. maddesinde belirtilen 1/2 oranından fazla olması gerektiği gözetilmeden 1/2 oranında indirim yapılarak fazla ceza tayini”
İçtihat özetiMağdur zararı tam karşılanmadığı için kısmi iadeyi kabul etmemişse etkin pişmanlık hükümleri uygulanamaz.
Yargıtay 17. Ceza Dairesi
E. 2018/2307, K. 2019/5587, T. 16.04.2019
Çalınan 160 bataryadan 149'unun yer gösterilerek iade edildiği, ancak mağdurun zararı tamamen karşılanmadığı için kısmi iadeyi kabul etmediği olayda etkin pişmanlık şartları oluşmamıştır. Bu durumda 168/1 uyarınca indirim yapılması eksik ceza tayini sonucunu doğurur.
Karardan alıntı
“müştekinin zararı tamamen karşılanmadığı için kısmi iadeyi kabul etmediği anlaşılmakla, TCK’nun 168. maddesinde düzenlenen etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanamayacağı dikkate alınmaksızın sanık hakkında TCK’nun 168/1. maddesi uyarınca indirim yapılarak eksik ceza tayini”
İlkeler karar metinlerinden derlenmiştir; uygulamada kararın tam metni esas alınmalıdır. Künyeler De Jure ve Yargı PRO içtihat veri tabanlarından doğrulanmıştır.
Sıkça Sorulan Sorular
Polisin yakaladığı şüphelinin üzerinden çıkan eşyanın iadesi etkin pişmanlık sayılır mı?
Yargıtay'a göre yakalama veya arama sonucu el konulması kaçınılmaz olan eşyanın teslimi rızai iade değildir ve etkin pişmanlık uygulanmaz. Buna karşılık failin malın yerini göstermesi veya kendiliğinden teslim etmesi etkin pişmanlık kapsamında değerlendirilebilir.
Zararın bir kısmı ödenirse indirim yapılır mı?
Kısmi iade veya tazmin hâlinde etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması mağdurun rızasına bağlıdır. Mahkemenin mağdura bu konudaki rızasını açıkça sorması gerekir.
Zararı soruşturmada veya kovuşturmada gidermek arasında fark var mı?
Evet. Kovuşturma başlamadan önce zararın tamamen giderilmesi birinci fıkraya göre daha yüksek oranda, kovuşturma başladıktan sonra ve hükümden önce giderilmesi ise ikinci fıkraya göre daha düşük oranda indirim sonucunu doğurur.