5651 s. K. Madde 3 – Bilgilendirme yükümlülüğü

7253 sayılı Kanunla eklenen beşinci fıkra, yurt dışındaki muhataba idari para cezasının elektronik posta veya diğer iletişim araçlarıyla bildirilmesine imkân verir. Anayasa Mahkemesi, kuralın tebligat yöntemini, bildirimin içeriğini, muhatabını ve tebliğ tarihini tereddüde yer bırakmayacak açıklıkta düzenlediğini belirtmiştir.

Sağlayıcılara internet sayfalarındaki iletişim araçları, alan adı ve IP adresi gibi kaynaklardan elde edilen bilgiler üzerinden elektronik posta ile bildirim yapılmasına imkân veren üçüncü fıkra, bildirimin hızla ulaşmasını sağlayan kamu yararı amaçlı bir düzenlemedir. Bildirimin muhataba ulaştığı tespit edilebildiğinden kural hukuki güvenlik ilkesine ve hak arama özgürlüğüne aykırı bulunmamış, iptal talebi reddedilmiştir. Mahkeme, sağlayıcıların 1. ve 2. fıkralar gereği tanıtım bilgilerini güncel bulundurmakla yükümlü olduğunu da vurgulamıştır.

6552 sayılı Kanunla değiştirilen dördüncü fıkra, trafik bilgisinin idarece işletmecilerden herhangi bir hukuki inceleme yapılmadan temin edilmesine imkân veriyordu. Trafik bilgisi kişisel veri niteliği taşır ve iletişimin gizliliği, ifade ve haberleşme özgürlükleri ile doğrudan ilgilidir. Bu bilgilerin idarece kurala ve sınırlamaya bağlı olmaksızın elde edilebilmesi temel hak ihlaline yol açacağından dördüncü fıkra iptal edilmiştir.

3. madde gereğince sitenin künyesinde içerik sağlayıcının gösterilmesi emredici bir yükümlülüktür. Künyede içerik sağlayıcı belirtilmemişse, yayından zarar gören kişi ayrıca içerik sağlayıcıyı araştırmakla yükümlü değildir. Künyede imtiyaz sahibi görünen kişi içerik sağlayıcı olarak sorumlu tutulur ve bu yönde araştırma yapılmadan davanın reddi bozma nedenidir.

3. maddenin birinci fıkrasındaki bilgilendirme yükümlülüğünü somutlaştıran Yönetmelik hükmü, ticari veya ekonomik amaçlı sağlayıcılara kimlik, adres ve iletişim bilgilerini ana sayfadan ulaşılabilir biçimde bulundurma yükümlülüğü getirmektedir. Danıştay bu hükmü, kullanıcıların bilgilendirilmesi ve internetten alışveriş yapanların korunması amacına yönelik bularak hukuka uygun görmüştür.

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, uyuşmazlığı değerlendirirken trafik bilgisinin işletmecilerden temin edilmesine ilişkin 3. maddenin 4. fıkrasının Anayasa Mahkemesince iptal edildiğini dikkate almıştır. Kanun'un amaç ve kapsamı ile birlikte bu iptal sonrası hukuki durumu esas almıştır.

Erişim engelleme veya içerik çıkarma kararına uymadığı gerekçesiyle sağlayıcıya verilen idari para cezasına ilişkin uyuşmazlıkta, kararın sağlayıcıya 3. maddenin üçüncü fıkrası uyarınca elektronik posta yoluyla bildirildiği esas alınmıştır. Üçüncü fıkradaki bildirim usulü, yaptırım sürecinin başlangıcını oluşturan bildirim yolu olarak uygulanmaktadır.

Kanun'un 8/A maddesi kapsamındaki karara uymama nedeniyle verilen idari para cezasına karşı açılan davada, sulh ceza hâkimliğinin onay kararının sağlayıcıya elektronik posta ile iletildiği tespit edilmiştir. İdari yargı, bu iletim üzerinden yükümlülüğün doğup doğmadığını incelemiştir. Elektronik posta ile bildirim, 3. madde çerçevesinde sağlayıcılara yönelik başlıca bildirim yolu olarak görülmektedir.

Temsilci belirlemeyen yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcıya verilen idari para cezasına karşı açılan davada, bildirim ve cezanın elektronik posta ile tebliğinin Tebligat Kanunu'na aykırı olduğu iddiası reddedilmiştir. Danıştay, 3. maddenin internet sayfasındaki iletişim araçları üzerinden e-posta ile bildirime imkân verdiğini kabul eden kararı onamış, Anayasa'ya aykırılık iddiasını da ciddi bulmamıştır.

Sağlayıcıya yönelik idari yaptırım uyuşmazlığında, tebligatın Tebligat Kanunu'na uygun yapılmadığı iddiası değerlendirilmiştir. Kararda, 3. madde uyarınca Kanun kapsamında faaliyet yürütenlere internet sayfalarındaki iletişim araçları, alan adı ve IP adresi gibi kaynaklardan elde edilen bilgilerle e-posta yoluyla bildirim yapılabileceği esas alınarak bu iddiaya itibar edilmemiştir.