İçerik sağlayıcı internette kullanıma sunduğu her türlü içerikten sorumludur; bağlantı verdiği başkasına ait içerikten ise kural olarak sorumlu değildir.
İçerik sağlayıcının sorumluluğu
Madde 4– (1) İçerik sağlayıcı, internet ortamında kullanıma sunduğu her türlü içerikten sorumludur.
(2) İçerik sağlayıcı, bağlantı sağladığı başkasına ait içerikten sorumlu değildir. Ancak, sunuş biçiminden, bağlantı sağladığı içeriği benimsediği ve kullanıcının söz konusu içeriğe ulaşmasını amaçladığı açıkça belli ise genel hükümlere göre sorumludur.
(3) (Ek: 6/2/2014-6518/87 md.) (İptal: Anayasa Mahkemesinin 8/12/2015 tarihli ve E.: 2014/87, K.: 2015/112 sayılı Kararı ile.)
5651 sayılı Kanun'un 4. maddesi, internet ortamındaki sorumluluk düzeninin merkezinde yer alan içerik sağlayıcının sorumluluğunu düzenler. Kanun'un 2. maddesine göre içerik sağlayıcı, internet ortamı üzerinden kullanıcılara sunulan her türlü bilgi veya veriyi üreten, değiştiren ve sağlayan gerçek veya tüzel kişidir.
Uygulamada öne çıkan noktalar: Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, internet yayınından doğan tazminat davalarında sorumluların öncelikle 5651 sayılı Kanun'a göre belirlenmesi gerektiğini kabul etmektedir. Daire, internet yayın yönetmeni ve sorumlu müdürün 4. madde kapsamında sorumlular arasında sayılmadığını, bu kişilere yöneltilen davanın husumetten reddedilmesi gerektiğini belirtmiştir. Davalının sıfatı tartışmalıysa, içerik ve yer sağlayıcının kim olduğunun ilgili kurumdan sorularak duraksamaya yer bırakmayacak biçimde tespit edilmesi aranmaktadır. Bu nedenle sitenin künyesi ve 3. maddedeki bilgilendirme yükümlülüğü, kimin içerik sağlayıcı olduğunun belirlenmesinde önem taşır.
Aynı kişi bir sitede farklı sıfatlar taşıyabilir. Yargıtay 4. Ceza Dairesi, site sahibinin kendi yayımladığı haberler yönünden içerik sağlayıcı, haberlerin altına okuyucuların yazdığı yorumlar yönünden ise yer sağlayıcı olduğunu kabul etmiştir. Bağlantı verme hâlinde ise başka bir siteden kaynak gösterilerek ve yorum katılmadan paylaşılan haberden, paylaşanın sorumlu tutulamayacağı sonucuna ulaşılmıştır. Anayasa Mahkemesi de içerik sağlayıcı kavramının geniş olduğunu, içerik hazırlayıp internete aktaran herkesin içerik sağlayıcı konumunda olabileceğini vurgulamıştır.
Daire, internet haber sitesindeki yayın nedeniyle açılan manevi tazminat davasında, internet yayın yönetmeni ile sorumlu müdürün 4. madde kapsamında sorumlu tutulamayacağına ilişkin bozma kararına uyularak verilen husumetten ret kararını onamıştır. Sorumluluk, kural olarak içeriği kullanıma sunan içerik sağlayıcıya aittir.
“internet yayın yönetmeni ve internet sorumlu müdürünün sorumlular arasında sayılmadığı, davalı [...] internet yayın yönetmeni, diğer davalı [...] ise internet sorumlu müdürü olup, 5651 sayılı Kanunu'nun 4. maddesine göre sorumluluklarının bulunmadığı”
Künyede içerik sağlayıcı olarak bir şirketin, davalının ise genel yayın yönetmeni olarak gösterildiği durumda, davalının yayın tarihindeki sıfatı ilgili kurumdan sorulmadan karar verilemez. 4. madde uyarınca sorumluluğun belirlenmesi için davalının içerik sağlayıcı olup olmadığı somut olarak tespit edilmelidir.
“Şu durumda mahkemece, davalının yayın tarihi itibariyle sıfatının Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Telekominikasyon İletişim Başkanlığı’ndan sorularak alınacak sonuca göre uyuşmazlığın esasının incelenmesi gerekirken, yeterliliği şüpheli bilirkişi raporuna istinaden karar verilmiş olması doğru değildir.”
Facebook'taki bir sayfada yapılan paylaşımlar nedeniyle açılan tazminat davasında, sayfanın içerik sağlayıcısının kim olduğu araştırılmadan hüküm kurulamaz. Daireye göre 5651 sayılı Kanun'un 4, 5 ve 6. maddeleri internet yayınlarından sorumlu olanları sınırlı biçimde belirlemiştir.
“5651 sayılı Kanunda belirtilen şekilde Facebook sosyal paylaşım sitesinde “facebook.com/ODATV” isimli sayfanın içerik sağlayıcısının kim olduğu tespit edilerek varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken”
Direnme kararı üzerine yapılan incelemede Daire, davalıların haberin yer aldığı sitenin içerik, yer veya erişim sağlayıcısı olmadığının ilgili kurum yazılarıyla anlaşıldığını kabul etmiştir. Bu nedenle davalıların yayından sorumlu tutulamayacağı sonucuna varmış, önceki bozma kararını kaldırarak direnme kararını onamıştır.
“davalıların dava konusu haberlerin yer aldığı "..." isimli internet sitesinin içerik, yer ve erişim sağlayıcısı olmadıkları, bu nedenle direnme kararının doğru olduğu anlaşılmakla”
Daire bu kararında, künyede içerik sağlayıcı gösterilmediğinde ortamı kullanıma sunan imtiyaz sahibinin 4. madde kapsamında kusursuz sorumlu olacağını kabul etmiştir. Ancak aynı dosyada yerel mahkemenin direnmesi üzerine Daire, 18.01.2017 tarihli 2016/17043 E., 2017/294 K. sayılı kararıyla bu bozma kararını kaldırmıştır.
“5651 sayılı Kanun'un madde 4'e göre içerik sağlayanın salt kullanıma sunmakla kusursuz sorumluluk türüyle sorumlu olduğu, künye bilgilerine göre imtiyaz sağlayanın davalı H.. Y.. olduğu, böylece ortamı kullanıma sunanın da davalı H.. Y.. olduğu”
Haber sitesinin sahibi kendi yayımladığı haberler yönünden içerik sağlayıcı, haberlerin altına üçüncü kişilerin yazdığı yorumlar yönünden ise yer sağlayıcıdır. Yorumlardaki hakaret nedeniyle site sahibinin içerik sağlayıcı gibi cezalandırılması hukuka aykırı bulunmuş ve kanun yararına bozma ile beraat kararı verilmiştir.
“Sanığın yapılan haberler yönünden içerik sağlayıcısı, haber altına yapılan yorumlar sebebiyle yer sağlayıcısı olduğunun anlaşılması”
Başka bir haber sitesindeki içeriği kaynak göstererek ve yorum katmadan paylaşan site sorumluları, 4. maddenin ikinci fıkrası uyarınca bağlantı sağladıkları içerikten sorumlu tutulamaz. Daire, kovuşturmaya yer olmadığı kararına itirazı kabul eden sulh ceza kararını kanun yararına bozmuştur.
“....com adlı haber sitesindeki içeriği kaynak göstermek suretiyle kendi haber sitelerinde yayımlayan ve herhangi bir yorum katmayan şüpheli ... dışındaki haber sitesi sorumlu müdürlerinin ...'in haberini kaynak göstererek paylaştıkları linkten sorumlu tutulamayacakları”
İçerik sağlayıcının Başkanlığın talep ettiği bilgileri talep edilen şekilde teslim etmesini ve bildirilen tedbirleri almasını öngören 4. maddenin üçüncü fıkrası iptal edilmiştir. Mahkemeye göre talep edilebilecek bilginin kapsamı, saklama süresi ve bildirilecek tedbirler belirsizdir. Bu nedenle kural, kişisel verilerin korunması hakkını ölçüsüz biçimde sınırlamaktadır.
“Bu çerçevede iptali istenilen kurallarda, TİB'in hangi koşullarda ve hangi gerekçelerle istediği bilgilerin içerik, yer ve erişim sağlayıcılar tarafından Başkanlığa teslim edileceğine ya da verilen bilgilerin ne kadar süre ile TİB'de saklanacağına, talep edilen bilgilerin mahiyetine, içerik, yer ve erişim sağlayıcılara bildirilecek tedbirlere ilişkin herhangi bir belirlilik bulunmamaktadır.”
İçeriğin yayımlanmasından sorumlu kişinin kimliği, kullanılan teknoloji gözetilerek somut olayın koşullarına göre belirlenmelidir. Bir internet sitesi veya blog hazırlayıp içeriği internete aktaran herkes içerik sağlayıcı konumunda olabilir. Sorumluluk düzeyi ise sitenin tasarımında kullanılan teknolojiye göre değişir.
“Öncelikle belirtmek gerekir ki erişilebilirliği ve maliyetinin düşük olması nedenleriyle bir internet sitesine veya web tabanlı bilgi paylaşım ağı olan bloga sahip olmak oldukça kolaydır, dolayısıyla bir web sitesi hazırlayan ve hazırladığı bu içeriği internet ortamına aktaran herkes içerik sağlayıcı konumunda olabilir.”
İnternet haber sitesindeki yayın nedeniyle açılan manevi tazminat davasında, 4. maddenin yalnız içerik sağlayıcıyı içerikten sorumlu tuttuğu vurgulanmıştır. İnternet yayın yönetmeni ve internet sorumlu müdürü sorumlular arasında sayılmadığından, bu kişiler hakkında davanın esastan değil husumetten reddi gerekir.
“Şu halde, davalı ... internet yayın yönetmeni, diğer davalı ... ise internet sorumlu müdürü olup, 5651 sayılı Kanunu'nun 4. maddesine göre sorumlulukları bulunmamaktadır. Bu nedenle adı geçen davalılar hakkında davanın husumetten reddi gerekirken esastan reddi doğru değildir.”
Yayın kuruluşunun genel yayın yönetmeni hakkında açılan davada Daire, 4. maddede yalnız içerik sağlayıcının içerikten sorumlu tutulduğunu ve yayın yönetmeninin sorumlular arasında sayılmadığını belirtmiştir. Bu nedenle genel yayın yönetmeni yönünden davanın esastan değil husumet yokluğundan reddi gerektiğine karar verilmiştir.
“Şu halde, davalı ... davalı yayın kuruluşunun genel yayın yönetmeni olup, 5651 sayılı Kanunu'nun 4. maddesine ve 5187 sayılı Basın Kanunu'nun 13. maddesine göre sorumluluğu bulunmamaktadır.”
Facebook sayfasındaki paylaşımlar nedeniyle açılan davada, önceki bozma ilamına uygun araştırma yapılmadan verilen karar yeniden bozulmuştur. Daire, sayfanın içerik sağlayıcısının Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'ndan sorularak belirlenmesi ve davalının 5651 sayılı Kanun uyarınca hukuken sorumlu olup olmadığının bu tespit üzerine incelenmesi gerektiğini belirtmiştir.
“Şu halde mahkemece; 18/12/2017 günlü bozma ilamında belirtildiği şekilde "Facebook" sosyal paylaşım sitesinde “facebook.com/ODATV” isimli sayfanın içerik sağlayıcısının kim ya da kimler olduğu Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumundan sorularak duraksamaya yer bırakmayacak şekilde tespit edilip bundan sonra davalının, 5651 sayılı Kanun uyarınca hukuken sorumlu olup olmadığı incelenerek varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı biçimde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.”
İnternet haber sitesindeki yayın nedeniyle açılan davada, künyede site sahibi şirket ile genel koordinatörün yer aldığı tespit edilmiştir. Daire, yargılama sırasında içerik sağlayıcı başta olmak üzere 5651 sayılı Kanun'un 4. ve devamı maddelerine göre hukuki sorumluların belirlenmesine yönelik araştırma yapılmamasını eksiklik olarak değerlendirmiştir.
“Ancak mahkemece, yargılama sırasında 5651 sayılı Kanunun 4. ve devam eden maddeleri uyarınca hukuki sorumluların tespitine ilişkin araştırma yapılmadığı tespit edilmiştir.”
İlkeler karar metinlerinden derlenmiştir; uygulamada kararın tam metni esas alınmalıdır. Künyeler De Jure ve Yargı PRO içtihat veri tabanlarından doğrulanmıştır.